KONU:
Cazibe Hanım’ın Gündüz Düşleri, hayatını yatalak annesine bakmaya adamış, dış dünyayla bağı neredeyse kopmuş, orta yaşlı ve yalnız bir kadın olan Cazibe’nin hikâyesini anlatıyor. İstanbul’un eski, kasvetli ve eşyalarla dolu bir evinde geçen bu monoton yaşam, Cazibe’nin kendi zihninde yarattığı “gündüz düşleri” ile kırılır. Gerçek hayatta silik ve içine kapanık olan Cazibe, hayallerinde tutkulu, özgür ve arzulanan bir kadına dönüşür. Ancak bir gün, bu düşlerin başrolündeki “yabancı” (Macit Koper), gerçek hayatta da kapısını çaldığında, Cazibe için hayal ile gerçeğin arasındaki o ince çizgi tamamen silinmeye başlar. Başrolde Hale Soygazi’nin devleştiği film, kadının yalnızlığını, cinselliğini ve toplumsal baskılar altındaki içsel patlamalarını gerçeküstü bir dille işliyor.
YORUM (Spoiler İçermez):
Cazibe Hanım’ın Gündüz Düşleri, Türk sinemasında psikolojik dram türünün en rafine örneklerinden biridir. İrfan Tözüm, filmi bir kadının zihninin içine hapsederek, izleyiciyi klostrofobik bir atmosferin içine çeker. Filmin başarısı, “evde kalmış kız” klişesini alıp onu derinlikli, arzuları olan ve bu arzular yüzünden parçalanan trajik bir karaktere dönüştürmesinde yatar.
Sinematografik açıdan film, ışık ve gölge oyunlarını muazzam kullanır. Evin içindeki loş ışıklar gerçekliği temsil ederken, Cazibe’nin fantezi dünyasına geçtiği anlardaki renk paleti ve kamera açıları, filmi “büyülü gerçekçilik” kulvarına sokar. Hale Soygazi, bu filmde kariyerinin zirve noktalarından birini yaşar; sadece bakışlarıyla ve duruşuyla karakterin geçirdiği evrimi seyirciye geçirmeyi başarır. Macit Koper ise gizemli karakteriyle hikâyeye hem tekinsizlik hem de bir çekim merkezi katar. Filmin sanat yönetimi, karakterin ruh halini yansıtan o tozlu ve ağır eşyalarla dolu ev tasarımıyla hikâyenin en önemli oyuncularından biri haline gelir. Sinema tarihimizde kadın psikolojisini Freudyen bir okumaya bu denli açık ve sanatsal bir estetikle anlatan nadir filmlerdendir. Sosyal etkisi ise, kadının sadece “evlat” veya “bakıcı” kimliğine indirgenmesine karşı sessiz ama çok güçlü bir itiraz niteliği taşımasıdır.
Puanım: 7,2/10
BONUS:
Film, ödül koleksiyonu bakımından oldukça zengindir. Hale Soygazi, bu performansıyla hem Antalya Altın Portakal hem de Ankara Film Festivali‘nde “En İyi Kadın Oyuncu” ödüllerini süpürmüştür. Ayrıca film, 11. Uluslararası İstanbul Film Festivali‘nde “En İyi Türk Filmi” seçilerek rüştünü ispatlamıştır. İlginç bir bilgi olarak; filmin senaristi Macit Koper, aynı zamanda başrolü Hale Soygazi ile paylaşmış ve senaryoyu oluştururken odağına “mekân ve insan” ilişkisini koymuştur. Filmin çekildiği o eski İstanbul evi, aslında karakterin zihninin bir metaforu olarak kullanılmıştır. Cazibe Hanım’ın her bir hayali, o dönem Türkiye’sinde bastırılmış kadın kimliğinin dışa vurulmamış feryatları olarak okunabilir.
KÜNYE:
| Özellik | Bilgi |
| Yönetmen | İrfan Tözüm |
| Yapımcı | Abdurrahman Keskiner, İrfan Tözüm |
| Senarist | Macit Koper |
| Oyuncular | Hale Soygazi, Macit Koper, Suna Selen, Nüvit Özdoğru |
| Müzik | Münir Akalın |
| Görüntü Yönetmeni | Aytekin Çakmakçı |
| Kurgu | Mevlüt Koçak |
| Stüdyo | Muhteşem Film |
| Yapım Yılı | 1992 |
| Tür | Dram, Psikolojik, Fantastik |
| Süre | 90 Dakika |
| Ülke / Dil | Türkiye / Türkçe |