İçeriğe geç

AMERİKAN RÜYASI (Arizona Dream) 1993

  • 1993, Drama, Fantastik

KONU:

Arizona Dream, New York’ta balık sayımı yapan genç ve hayalperest Axel’ın, amcası Leo’nun Cadillac bayisindeki düğününe katılmak üzere zorla Arizona’ya götürülmesiyle başlar. Ancak Axel için bu yolculuk, sadece bir aile görevi değil, gerçekliğin sınırlarını zorlayan bir rüyalar alemine giriş biletidir. Arizona’da, uçma hayalleri kuran eksantrik dul Elaine ve onun intihara meyilli, melankolik kızı Grace ile tanışınca hayatı öngörülemez bir rotaya girer. Emir Kusturica’nın yönetmenliğinde, Johnny Depp’in melankolik Axel’ı, Jerry Lewis’in eski toprak Amca Leo’yu ve Faye Dunaway’in tutkulu Elaine’i canlandırdığı film; aşkı, ölümü ve insanın en absürt hayallerini bir araya getiriyor. Balıkların gökyüzünde uçtuğu, uçakların yerle bir olduğu bu hikayede, her karakter kendi kişisel “Amerikan Rüyası”nın peşinde sürükleniyor.

YORUM (Spoiler İçermez):

Arizona Dream, sinema tarihinde bir Avrupa yönetmenin Amerikan Rüyası hakkındaki en sıra dışı yorumlardan biridir. Kusturica, Balkanlar’ın o kaotik ve enerjik sinema dilini, Amerika’nın uçsuz bucaksız bozkırlarına ve “başarı” fetişizmine entegre ederken ortaya gerçeküstü bir başyapıt çıkarıyor. Filmin sinematografisi, Arizona’nın yakıcı güneşini ve tozlu yollarını bir masal mekanına dönüştürüyor; Vilko Filac’ın kamerası, karakterlerin iç dünyasındaki fırtınaları yansıtmakta çok başarılı. Oyunculuklar ise tam anlamıyla devleşiyor. Johnny Depp’in kariyerinin en duru performanslarından birini izlerken, Jerry Lewis’in Cadillac satıcısı rolündeki nostaljik ağırlığı ve Faye Dunaway’in çılgın enerjisi filme bambaşka katmanlar katıyor. Ancak filmin ruhunu tamamlayan asıl unsur, Goran Bregović’in müzikleri ve Iggy Pop’un o puslu sesiyle hayat bulan “In the Deathcar” şarkısı. Bu müzikler, filmin hüzünlü ama umut dolu atmosferini izleyicinin zihnine kazıyor. Sanat yönetimi, uçan sandalyelerden derme çatma uçaklara kadar her detayıyla rüya ve gerçek arasındaki çizgiyi inceltiyor. Arizona Dream, sinema tarihindeki o “kült” yerini, ana akım Hollywood kalıplarını yapı-bozumuna uğratarak, kendi özgür ve anarşist masalını anlatmasına borçlu.

Puanım: 8,0/10

BONUS:

Filmin yapım süreci de en az hikayesi kadar kaotiktir. Kusturica’nın çekimler sırasında sürekli senaryoyu değiştirmesi ve doğaçlamaya önem vermesi nedeniyle çekimler öngörülenden çok daha uzun sürmüş, bu da bütçenin şişmesine neden olmuş. Bir diğer şaşırtıcı bilgi ise; filmde Axel’ın (Johnny Depp) rüyalarında gördüğü o meşhur “uçan pisi balığı” (halibut), aslında Kusturica’nın o dönemki ruh halini ve sürgünlük hissini simgelemesi. Film, 1993 Berlin Film Festivali’nde Gümüş Ayı ödülünü kazanarak Avrupa sinemasının Amerika’daki bu ilginç deneyini taçlandırmıştır. Ayrıca filmde Amca Leo’nun Cadillac’ları üst üste dizerek Ay’a ulaşma hayali, Amerikan tüketim toplumuna yapılmış en nahif ve zekice eleştirilerden biri olarak kabul edilir.

KÜNYE:

Başlık Bilgi
Yönetmen Emir Kusturica
Yapımcı Claudie Ossard
Senarist David Atkins, Emir Kusturica
Oyuncular Johnny Depp, Jerry Lewis, Faye Dunaway, Lili Taylor, Vincent Gallo
Müzik Goran Bregović (Vokal: Iggy Pop)
Görüntü Yönetmeni Vilko Filač
Kurgu Andrija Zafranović
Stüdyo Canal+, Constellation, Hachette Première
Yapım Yılı 1993
Tür Sürreal Dram, Komedi
Süre 142 Dakika
Ülke / Dil Fransa, ABD / İngilizce

FRAGMAN:

DAHA FAZLASI: