İçeriğe geç

YENGEÇ SEPETİ 1994

Yavuz Özkan sineması, toplumun röntgenini çekme konusunda her zaman çok mahirdir; fakat Yengeç Sepeti bu maharetin zirve noktalarından biri.

  • 1994, Drama

KONU:

Yengeç Sepeti, görünüşte birbirine son derece bağlı, entelektüel ve modern bir çekirdek ailenin, hafta sonunu geçirmek üzere şehrin gürültüsünden uzakta, doğayla iç içe bir dağ evinde bir araya gelmesini konu alıyor. Bu sıcak buluşma, zaman ilerledikçe geçmişin hesaplaşmalarıyla, bastırılmış kıskançlıklarla ve her bir aile bireyinin kendi hayatında yaşadığı derin krizlerle tekinsiz bir atmosfere bürünür. Yavuz Özkan, her karakterin maskesini tek tek düşürürken sinemamızın dev isimlerini bir araya getiriyor. Sadri Alışık tiyatrosunun ve sinemasının ekollerinden Macide Tanır, her zamanki karizmasıyla Sadri Alışık, sinemamızın en güçlü karakter oyuncularından Mehmet Aslantuğ ve Şahika Tekand bu gerilimli aile tablosuna hayat veren isimlerin başında geliyor. Birbirlerini sevdiklerini iddia ederken aslında nasıl da bir sepetin içinde birbirini aşağı çeken yengeçlere dönüştüklerini izliyoruz.

YORUM (Spoiler İçermez):

Yavuz Özkan sineması, toplumun röntgenini çekme konusunda her zaman çok mahirdir; fakat Yengeç Sepeti bu maharetin zirve noktalarından biridir. Film, 1990’ların vahşi kapitalizm dalgasıyla savrulan, bireyselleşen ve ahlaki erozyona uğrayan Türk entelektüel/orta-üst sınıfının muazzam bir anatomisini sunar. Sinema tarihimizdeki yeri, toplumsal çöküşü “kutsal aile” mitini yıkarak anlatmasından gelir. Yönetmen, o güne kadar sinemada kutsanan aile kavramını masaya yatırır ve adeta neşter vurur. Sinematografik açıdan Ertunç Şenkay’ın kamerası, dışarıdaki o ferah ve huzurlu doğa manzaraları ile evin içerisindeki klostrofobik, boğucu atmosfer arasında harika bir tezat kurar. Kamera karakterlerin yüzlerine yaklaştıkça, modern insanın sahteliği ve yalnızlığı daha da belirginleşir. Yavuz Özkan, sakin başlayan diyalogları adım adım birer silaha dönüştüren usta işi bir yönetim sergiler. Müziğin minimal kullanımı, oyuncuların ses tonlarındaki gerilimi ve sessizliğin o ağır yükünü daha da belirginleştirir. Macide Tanır’ın otoriter anne figüründeki devleşen performansı, Mehmet Aslantuğ’un içsel çatışmalarını mimikleriyle aktarma becerisi sinema dersi niteliğindedir. Sanat yönetimi, o dönemin burjuva zevklerini ve entelektüel kibrini yansıtan detaylarla doludur. Özetle film, sadece bir aile dramı değil; modernleşme sancıları çeken bir ülkenin de alegorisidir. Puanım: 7,3/10

BONUS:

Yengeç Sepeti, Türk sineması için hem çok gururlu hem de buruk bir vedanın adıdır. Türk sinemasının efsane jönü ve usta komedyeni Sadri Alışık, bu filmdeki performansıyla kariyerinin son sinema rolünü oynamıştır. Alışık, film bittikten kısa bir süre sonra, 1995 yılında aramızdan ayrılmıştır; bu yönüyle film onun sinemaya bıraktığı son büyük mirastır. Ayrıca film, o yıl düzenlenen 31. Antalya Altın Portakal Film Festivali’ne kelimenin tam anlamıyla damga vurmuştur. “En İyi Film”, Yavuz Özkan ile “En İyi Yönetmen”, Mehmet Aslantuğ ile “En İyi Oyuncu” ve Macide Tanır ile “En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu” dahil olmak üzere toplam 5 büyük ödül kazanarak dönemin en çok ses getiren yapımı olmuştur.

KÜNYE:

Yönetmen: Yavuz Özkan
Yapımcı: Yavuz Özkan, Aycan Çetin
Senarist: Yavuz Özkan
Oyuncular: Sadri Alışık, Macide Tanır, Mehmet Aslantuğ, Şahika Tekand, Derya Alabora, Ege Aydan, Oktay Kaynarca
Müzik: Cahit Berkay
Görüntü Yönetmeni: Ertunç Şenkay
Kurgu: Sedat Karadeniz
Stüdyo: Z1 Film Atölyesi
Yapım Yılı: 1994
Tür: Dram, Psikolojik, Toplumsal
Süre: 97 Dakika
Ülke / Dil: Türkiye / Türkçe

FİLM:

 

DAHA FAZLASI:

IMDB, Beyaz Perde, Wikipedia