ÜLKE VE ÖZGÜRLÜK (LAND AND FREEDOM) 1995
İngiliz sosyal gerçekçi sinemasının en güçlü sesi Ken Loach'un unutulmaz başyapıtı
KONU:
Ülke ve Özgürlük (Land and Freedom, 1995), 1930’ların çalkantılı atmosferinde geçen yürek burkan bir adanmışlık hikayesi. Liverpool’da işsiz bir komünist genç olan David Carr, Faşist General Franco’ya karşı direnen İspanyol halkına destek olmak amacıyla 1936 yılında İspanya İç Savaşı’na katılmaya karar verir. Cepheye vardığında, Uluslararası Tugaylar yerine Anti-Stalinist Marksist örgüt POUM’un (Partido Obrero de Unificación Marxista) milis kuvvetlerine katılır. Burada idealleri uğruna savaşan farklı ülkelerden devrimcilerle ve gözü pek İspanyol kızı Blanca ile tanışır. Ancak David, zamanla sadece faşizme karşı değil, sol içi iktidar mücadeleleri, bürokrasi ve ideolojik ihanetlerle de yüzleşmek zorunda kalacaktır.
Ken Loach’un usta yönetmenliğinde şekillenen filmde, David karakterine etkileyici performansıyla Ian Hart, mücadelesinden taviz vermeyen Blanca karakterine ise Rosana Pastor hayat veriyor.
YORUM (Spoiler İçermez):
Ken Loach, Ülke ve Özgürlük ile sadece tarihsel bir dönemi belgelemekle kalmıyor; insanlığın adalet, özgürlük ve dayanışma arayışına yazılmış en samimi ve politik ağıtlardan birine imza atıyor. George Orwell’ın Katalonya’ya Selam (Homage to Catalonia) kitabından ilham alan film, İspanya İç Savaşı’nı basite kaçan bir “iyi ile kötünün savaşı” olarak ele almıyor. Aksine, devrimin kendi içinde yaşadığı ideolojik kırılmaları, Stalinist rejimin tabandaki halk hareketlerini nasıl bastırdığını ve yoldaşlık hukukunun siyasi çıkarlara nasıl kurban edildiğini cesurca ortaya koyuyor.
Teknik açıdan bakıldığında Ken Loach ve sadık görüntü yönetmeni Barry Ackroyd, izleyiciyi adeta Katalan dağlarındaki siperlerin içine, o tozlu ve samimi atmosferin ortasına bırakıyor. Filmin sinematografisi gösterişten uzak, alabildiğine doğal ve belgeselvari bir üsluba sahip. Özellikle köylülerin ve milislerin “toprakların kamulaştırılması” üzerine yaptığı uzun tartışma sahnesi, kurgusal bir filmden ziyade canlı bir tarih tanıklığı hissi yaratıyor. George Fenton’ın abartısız ama duygusal derinliği yüksek müzikleri, hikâyenin hüzünlü tonunu kusursuzca besliyor.
Profesyonel oyuncular ile amatörlerin bir arada yer aldığı oyuncu kadrosunun doğal performansları, filmin inandırıcılığını zirveye taşıyor. Sinema tarihinde toplumsal bellek ve politik sinema denince akla gelen en önemli yapıtlardan biri olan film, kaybedilmiş olsa da verilen mücadelenin ne kadar değerli olduğunu hatırlatıyor.
Puanım: 8/10
BONUS:
Film, 1995 Cannes Film Festivali’nde Uluslararası Film Eleştirmenleri Federasyonu (FIPRESCI) Ödülü’nü ve Ekümenik Jüri Ödülü’nü kazanmıştır. Ayrıca Fransız Sinema Akademisi tarafından “En İyi Yabancı Film” dalında César Ödülü’ne layık görülmüştür.
Köydeki toprağın kamulaştırılması sahnesinde Ken Loach, senaryodaki replikleri sıkı sıkıya uygulamak yerine oyunculara ve yerel halka diyaloglarda geniş bir doğaçlama alanı bırakmıştır. Bu da sahnenin sinema tarihinin en efsanevi politik tartışma sahnelerinden biri olmasını sağlamıştır.
Filmdeki milis grubunu canlandıran oyuncular tıpkı gerçektteki Uluslararası Tugaylar gibi İspanya, İngiltere, Fransa, Almanya ve ABD gibi farklı ülkelerden bir araya getirilmiştir. Set ortamında oyuncuların gerçek hayatta da kolektif bir yaşam sürdükleri bilinmektedir.
KÜNYE:
| Başlık | Detay |
| Yönetmen: | Ken Loach |
| Yapımcı: | Rebecca O’Brien |
| Senarist: | Jim Allen |
| Oyuncular: | Ian Hart, Rosana Pastor, Icíar Bollaín, Tom Gilroy, Marc Martínez |
| Müzik: | George Fenton |
| Görüntü Yönetmeni: | Barry Ackroyd |
| Kurgu: | Jonathan Morris |
| Stüdyo: | PolyGram Filmed Entertainment, Parallax Pictures, Messidor Films |
| Yapım Yılı: | 1995 |
| Tür: | Dram, Savaş, Tarih, Politik |
| Süre: | 109 Dakika |
| Ülke / Dil: | İngiltere, İspanya, Almanya / İngilizce, İspanyolca, Katalanca |
FRAGMAN: