KONU:

Protesto (La Haine)*, Paris banliyölerinin betonarme ve boğucu cehenneminde, öfkeyle beslenen yirmi dört saatlik patlamaya hazır bir kabusu gözler önüne seriyor. Varoşlarda polisle göçmen gençliği arasında kopan şiddetli bir çatışmanın ardından, mahallede gerilim doruğa tırmanmıştır. Tutuklanan arkadaşlarının polis sorgusunda ağır yaralanması, banliyöde yaşayan üç farklı kültüre mensup genç arkadaşı derinden sarsar: Yahudi kökenli banliyö serserisi Vinz, Arap asıllı esprili Abdel ve siyahî sakin boksör Hubert. Vinz’in polisin düşürdüğü bir tabancayı ele geçirmesiyle olaylar kontrolden çıkar; Vinz, arkadaşının intikamını almak için polis öldüreceğine yemin etmiştir. Bir gün boyunca Paris’in hem arka sokaklarında hem de lüks bulvarlarında oradan oraya sürüklenen üçlü, kendi içlerindeki öfke, çaresizlik ve sistemin onlara biçtiği kaderle yüzleşir.

Fransız sinemasının önemli isimlerinden Mathieu Kassovitz’in yazdığı ve yönettiği bu debut başyapıtta, hırçın ve tehlikeli Vinz karakterine muazzam enerjisiyle Vincent Cassel hayat verirken, grubun aklı selimi ve sükûneti temsil eden Hubert’i Hubert Koundé, sessiz ama olayların orta yerindeki Said’i ise Said Taghmaoui canlandırıyor.

*Film ülkemizde Protesto adıyla gösterime girmiş ve DVD’si yine bu isimle yayınlanmıştır. Ancak La Haine “nefret” demektir.

YORUM (Spoiler İçermez):

Mathieu Kassovitz’in yönettiği Protesto (La Haine), yalnızca 1990’lar Fransız sinemasının değil, tüm dünya politik ve bağımsız sinema tarihinin en sarsıcı, en ödünsüz ve en gürültülü örneklerinden biridir. Film, adını ilk sahnede verilen o ünlü duvardaki yoksulluk ve nefret mottosundan alır: “Düşüş değil, önemli olan yere çarpış anıdır.” Kassovitz, Paris’in turistik kartpostallarda saklanan büyüleyici yüzünün arkasındaki o kirli, ırkçı ve ötekileştirilmiş banliyö gerçeğini tüm çıplaklığıyla merkeze alır. Film, sistemin köşeye sıkıştırdığı, geleceği çalınmış gençlerin gözünden toplumsal çürümenin röntgenini çekerken, şiddetin şiddeti doğurduğu kısır döngüyü muazzam bir sosyolojik gözlemle perdeye taşır.

Teknik açıdan film, sinema diline kazandırdığı yenilikçi ve hipnotik üslupla ders niteliğindedir. Pierre Aïm’in imzasını taşıyan yüksek kontrastlı siyah-beyaz sinematografi, Paris’in gri ve klostrofobik atmosferini adeta elle tutulur bir kabusa dönüştürür; izleyiciyi karakterlerin o boğucu psikolojik hapishanesine hapseder. Kamera hareketlerinin akışkanlığı, uzun planlar ve mekan kullanımı, banliyölerin o gergin ritmini kusursuz bir biçimde destekler. Müzik kullanımında ise banliyölerin isyankâr hip-hop kültürü ile klasik sinema anlatısının dramatik yapısı harika bir denge kurar. Vincent Cassel’in “Taxi Driver” filmini hatırlatan ikonik aynadaki monolog sahnesi ve filmin her saniyesinde tırmanan o kaçınılmaz trajedi hissi, filmin sinema tarihindeki yerini sağlamlaştırır. Film, üzerinden onlarca yıl geçmesine rağmen güncelliğinden ve yakıcılığından hiç bir şey kaybetmemiştir.

Puanım: 9/10

Film, 1995 Cannes Film Festivali’nde büyük bir infial yaratarak Mathieu Kassovitz’e “En İyi Yönetmen” (Prix de la mise en scène) ödülünü kazandırmıştır. Ödül konuşmasında Kassovitz, filmin sistem tarafından görmezden gelinen çığlığını dile getirerek izleyicileri ve jüriyi derinden sarsmıştır.

Mathieu Kassovitz, filmin senaryosunu yazarken 1993 yılında Paris banliyölerinde polisin gözaltında öldürdüğü Zairli genç Makome M’Bowole’nin trajik ölümünden ve polisin azınlık gençlere yönelik sistematik şiddet vakalarından etkilenmiştir.

Vincent Cassel’in aynanın karşısına geçip Robert De Niro’ya gönderme yaparak “Bana mı söyledin? Burada benden başka kimse yok” dediği sahne, popüler kültürde ve sinema tarihinde efsaneleşmiş, nesiller boyu dillerden düşmeyen kült bir replik haline gelmiştir.

KÜNYE:

Başlık	Detay
Yönetmen:	Mathieu Kassovitz
Yapımcı:	Christophe Rossignon
Senarist:	Mathieu Kassovitz
Oyuncular:	Vincent Cassel, Hubert Koundé, Said Taghmaoui, François Levantal, Marc Duret
Müzik:	Assassin, Bob Marley, Doc Gynéco
Görüntü Yönetmeni:	Pierre Aïm
Kurgu:	Mathieu Kassovitz, Scott Stevenson
Stüdio:	Les Productions Lazennec, Canal+, La Sept Cinéma
Yapım Yılı:	1995
Tür:	Suç, Dram
Süre:	98 Dakika
Ülke / Dil:	Fransa / Fransızca

FRAGMAN:

 

DAHA FAZLASI:

IMDB, Rotten Tomatoes, Wikipedia