İçeriğe geç

ÇIPLAK (NAKED) 1993

Mike Leigh’in o hırçın, entelektüel ve rahatsız edici başyapıtı Naked (Çıplak), sinema tarihinin en unutulmaz "anti-kahramanlarından" birini bize tanıtırken, bizi 90’lar İngiltere’sinin gri sokaklarında varoluşçu bir kabusa davet ediyor.

  • 1993, Drama, Komedi, Politik

KONU:

Johnny (David Thewlis), Manchester’da karıştığı bir şiddet olayının ardından apar topar Londra’ya kaçar. Burada eski sevgilisi Louise’in yanına sığınır ancak huzur bulmak niyetinde değildir. Johnny, keskin zekası, durdurulamaz konuşma yetisi ve nihilist felsefesiyle Londra sokaklarını bir uçtan bir uca arşınlar. Gece boyunca karşısına çıkan yabancılara kıyamet teorilerinden, teknolojik yozlaşmadan ve insanlığın beyhudeliğinden bahseden bu modern zaman peygamberi (ya da meczubu), aslında derin bir yalnızlık ve öfke içindedir. Mike Leigh’in yönettiği bu filmde, David Thewlis’e Lesley Sharp ve Katrin Cartlidge eşlik ederken, izleyici Johnny’nin kelimelerle ördüğü o karanlık labirentin içine hapsolur.

YORUM (Spoiler İçermez):

Naked, sinemanın en saf ve en vahşi hallerinden biri. Mike Leigh, her zamanki “doğaçlamaya dayalı çalışma” yöntemiyle karakterlerini o kadar derinleştirmiştir ki, Johnny sadece bir film karakteri değil, bir dönemin huzursuz ruhu haline gelir. David Thewlis’in performansı için “oyunculuk” kelimesi yetersiz kalır; o, adeta karakterin içinde kaybolur. Johnny’nin durmaksızın konuşması, aslında dünyanın anlamsızlığına karşı bir savunma mekanizmasıdır. Onun entelektüel birikimiyle birleşen saldırganlığı, izleyiciyi hem ondan nefret etmeye hem de ona hayranlık duymaya iter.

Filmin sinematografisi, Londra’yı parlak ışıkların değil, soğuk ve kirli gölgelerin şehri olarak resmeder. Dick Pope’un kamerası, Johnny’nin tekinsiz yolculuğunu takip ederken neredeyse belgeselvari bir çiğlik sunar. Andrew Dickson’ın o meşhur, tekinsiz ve tekrarlayan piyano notaları, filmin yarattığı klostrofobik atmosferi perçinler. Naked, sınıfsal farklılıklardan ziyade insanın ruhsal çıplaklığına odaklanır. Sosyal etkisi bakımından, Thatcher sonrası Britanya’nın yarattığı o boşluk hissini ve “geleceksizlik” duygusunu en sert şekilde yüzümüze vuran yapımlardan biridir.

Puanım: 8,0/10

BONUS:

David Thewlis’in canlandırdığı Johnny karakterinin o meşhur, sayfalar süren monologlarının büyük bir kısmı, oyuncu ve yönetmen arasındaki uzun provalar ve araştırmalar sonucu şekillenmiştir. Thewlis, rolüne hazırlanırken sokaklarda vakit geçirmiş ve Johnny’nin o kendine has, huzursuz enerjisini içselleştirmiştir. İlginç bir bilgi: Filmdeki o meşhur “kıyamet ve barkod” teorisi gibi karmaşık konular, aslında o dönemdeki bazı komplo teorisyenlerinin görüşlerinden esinlenilmiştir. Ayrıca, filmin başarısı o kadar büyüktü ki, David Thewlis bu performansıyla New York Film Eleştirmenleri Birliği dahil birçok prestijli kurumdan “En İyi Erkek Oyuncu” ödülünü toplamış, ancak Akademi (Oscar) bu kadar “rahatsız edici” bir karakteri aday göstermeye cesaret edememiştir. 1993 Cannes Film Festivali’nde hem En İyi Yönetmen hem de En İyi Erkek Oyuncu ödüllerini alması, filmin sinema dilindeki başarısının tescilidir.

KÜNYE:

Başlık Detay
Yönetmen Mike Leigh
Yapımcı Simon Channing Williams
Senarist Mike Leigh
Oyuncular David Thewlis, Lesley Sharp, Katrin Cartlidge
Müzik Andrew Dickson
Görüntü Yönetmeni Dick Pope
Kurgu Jon Gregory
Stüdyo British Screen Productions, Channel Four Films
Yapım Yılı 1993
Tür Dram, Siyah Mizah
Süre 132 Dakika
Ülke / Dil Birleşik Krallık / İngilizce

FRAGMAN:

 

DAHA FAZLASI:

IMDB, Rotten Tomatoes, Wikipedia