GENÇ VE HEYECANLI (DAZED AND CONFUSED) 1993
Dazed and Confused, sadece bir gençlik filmi değil; bir dönemin ruhunu, kokusunu ve sesini hapseden bir zaman kapsülü.
KONU:
Dazed and Confused, 1976 yılının Mayıs ayında, Teksas’taki bir lisenin son gününde ve o günü takip eden uzun gecede geçiyor. Film, belirli bir dramatik yapıdan ziyade, bir grup gencin okulun bitişini kutlama maceralarına odaklanıyor. Yeni mezun olacak son sınıf öğrencileri, okula yeni başlayacak olan “çaylakları” kovalamakla meşgulken; herkesin tek bir amacı vardır: Gece yapılacak büyük partide yerini almak. Futbol yıldızı olmaya aday Pink’in (Jason London) antrenörüne verdiği “eğlenmeme” sözü ile kendi özgürlüğü arasındaki sıkışmışlığı, Wooderson’ın (Matthew McConaughey) bitmek bilmeyen gençlik hevesi ve ergenliğin eşiğindeki gençlerin hayata atılma sancıları, bir gecelik bir serüvende birleşiyor. Film, karakterlerin sadece “takıldığı”, konuştuğu ve büyüdüğü o uçucu anların peşine düşüyor.
YORUM (Spoiler İçermez):
Dazed and Confused, sinema tarihinde “hangout movie” (takılma filmi) türünün en rafine örneklerinden biridir. Richard Linklater, büyük olaylar ya da yapay çatışmalar yerine, hayatın o çok tanıdık, sıradan ama bir o kadar da anlamlı detaylarına odaklanır. Filmin sinematografisi, 70’lerin o sıcak, kumlu ve nostaljik dokusunu muazzam bir başarıyla yansıtır. Kamera, sanki o gençlerin arasından ayrılmayan bir arkadaşmışçasına rahattır ve olayların akışına müdahale etmez.
Filmin teknik başarısının ötesinde, asıl gücü atmosferinde ve müzik seçimlerinde yatar. Led Zeppelin şarkısından adını alsa da, film boyunca çalan Aerosmith, Alice Cooper ve Bob Dylan gibi isimlerin parçaları, filmin ritmini ve ruhunu belirleyen en önemli unsurdur. Sanat yönetimi, o dönemin kıyafetlerinden arabalarına kadar her detayı öyle organik bir şekilde sunar ki, kendinizi 1976 model bir Pontiac’ın arka koltuğunda otururken bulabilirsiniz. Oyuncu kadrosu ise tam bir “yıldızlar geçidi”nin doğum yeridir. Ben Affleck’ten Milla Jovovich’e, Matthew McConaughey’den Parker Posey’e kadar pek çok isim, kariyerlerinin en saf ve enerjik halleriyle karşımızdadır. Film, nostaljiyi bir sömürü aracı olarak kullanmaz; aksine gençliğin evrensel “ait olma” ve “isyan etme” duygusunu, hiçbir dönem kısıtlamasına girmeden kalbimize işler.
Puanım: 7,4/10
BONUS:
Filmin en ikonik karakteri olan Wooderson’ı canlandıran Matthew McConaughey, aslında kadroda figüran gibi küçük bir role sahipti. Ancak McConaughey’in sete getirdiği enerji ve meşhur “Alright, alright, alright” repliğini tamamen doğaçlama bir şekilde söylemesi, yönetmen Linklater’ı o kadar etkiledi ki karakterin filmdeki süresi uzatıldı. Bu replik, bugün bile McConaughey’in kariyerinin imzası kabul edilir.
Ayrıca, filmin adı bir Led Zeppelin şarkısı olmasına rağmen, grup şarkının filmde kullanılmasına izin vermemiştir. Robert Plant izin verse de Jimmy Page’in reddetmesi üzerine Linklater, filmin soundtrack’ine şarkıyı koyamamış ama ismini korumuştur. Bir diğer ilginç nokta ise, filmdeki karakter isimlerinin çoğunun, yönetmen Linklater’ın gerçek hayattaki lise arkadaşlarının isimleri olmasıdır. Hatta bu arkadaşlardan üçü, isimlerinin “uygunsuz sahnelerde” kullanıldığı gerekçesiyle yönetmene dava açmış, ancak dava reddedilmiştir.
KÜNYE:
| Başlık | Bilgi |
| Yönetmen | Richard Linklater |
| Yapımcı | Richard Linklater, Sean Daniel, James Jacks |
| Senarist | Richard Linklater |
| Oyuncular | Jason London, Matthew McConaughey, Ben Affleck, Milla Jovovich, Parker Posey |
| Müzik | Çeşitli Sanatçılar (Rock Classics) |
| Görüntü Yönetmeni | Maryse Alberti |
| Kurgu | Sandra Adair |
| Stüdyo | Gramercy Pictures, Alphaville Films |
| Yapım Yılı | 1993 |
| Tür | Komedi, Gençlik |
| Süre | 102 Dakika |
| Ülke / Dil | ABD / İngilizce |