İçeriğe geç

M. BUTTERFLY 1993

Sinema dünyasının en aykırı ve vizyoner yönetmenlerinden David Cronenberg’in, bedensel mutasyonlardan zihinsel dehlizlere direksiyon kırdığı o en şaşırtıcı ve hüzünlü yapıtı M. Butterfly, maskelerin, arzuların ve Doğu ile Batı arasındaki o devasa algı uçurumunun hikayesi.

  • 1993, Aşk, Politik, Tarihi

KONU:

M. Butterfly, 1960’ların Pekin’inde geçen, yaşanmış bir casusluk hikayesinden uyarlanan sarsıcı bir dram. Fransız diplomat René Gallimard, Pekin’e atandıktan sonra bir opera binasında Giacomo Puccini’nin Madama Butterfly eserini seslendiren büyüleyici opera sanatçısı Song Liling’e umutsuzca aşık olur. Gallimard için Song, Batılı bir erkeğin hayalindeki “ideal, itaatkar ve kırılgan Doğulu kadın” imgesinin vücut bulmuş halidir. Ancak bu tutkulu aşk, yirmi yıla yayılan bir aldatmacanın, siyasi casusluğun ve derin bir kimlik krizinin gölgesinde yaşanır. Jeremy Irons ve John Lone’un başrollerini paylaştığı film, izleyiciyi “bir insan, sevdiği kişinin aslında kim olduğunu görmeyi nasıl bu kadar reddedebilir?” sorusuyla baş başa bırakıyor.

YORUM (Spoiler İçermez):

M. Butterfly, David Cronenberg’in filmografisinde ilk bakışta “aykırı” duran ama derinlemesine incelendiğinde onun “başkalaşım” temasına mükemmel oturan bir yapım. Cronenberg, bu kez bedensel bir mutasyonu değil, zihinsel bir illüzyonu ve bir erkeğin kendi fantezisine olan trajik teslimiyetini inceliyor. Filmin en güçlü yanı, oryantalizm eleştirisini aşkın körlüğüyle harmanlamasıdır. Gallimard karakteri, sadece bir kadına değil, aslında Batı’nın Doğu üzerine kurguladığı o kibirli ve yanlış imaja aşıktır. Sinematografik açıdan Peter Suschitzky, Pekin’in egzotik ama klostrofobik atmosferini, diplomatik çevrelerin soğukluğuyla tezat oluşturacak şekilde yansıtır. Jeremy Irons, karakterinin yaşadığı o patolojik inkarı ve duygusal çöküşü her zamanki aristokratik ama savunmasız tavrıyla muazzam işlerken, John Lone (Son İmparator’dan hatırlayacağınız üzere) hem cinsiyet hem de kimlik geçişlerini canlandırdığı rolünde büyüleyici bir performans sergiler. Howard Shore’un operatik tınılarla bezeli müzikleri, hikayenin trajik sonuna doğru izleyiciyi adım adım hazırlar. Film, sinema tarihinde toplumsal cinsiyet rolleri ve kültürel önyargılar üzerine yapılmış en cesur ve melankolik analizlerden biri olarak kabul edilir.

Puanım: 7,5/10

BONUS:

Film, 1964 yılında patlak veren ve Fransız diplomat Bernard Boursicot ile Çinli opera şarkıcısı Shi Pei Pu arasında yaşanan gerçek bir casusluk skandalına dayanmaktadır. Gerçek hayatta da Boursicot, birlikte olduğu kişinin erkek olduğunu ancak yirmi yıl sonra mahkemede öğrenmiş, hatta ondan bir çocuğu olduğuna dahi inandırılmıştır. David Henry Hwang’ın Tony ödüllü oyunundan uyarlanan bu yapımda, yönetmen Cronenberg “gerçekliğin kurgudan daha tuhaf olduğu” gerçeğini sert bir şekilde yüzümüze çarpar. Bir diğer ilginç not ise; John Lone’un bu role hazırlanmak için aylarca kadın jestleri ve opera ses teknikleri üzerine çalışmış olmasıdır. Film, vizyona girdiği dönemde The Crying Game gibi benzer temalı yapımların gölgesinde kalsa da yıllar içinde kült statüsüne erişmiştir.

KÜNYE:

Başlık Bilgi
Yönetmen David Cronenberg
Yapımcı Gabriella Martinelli
Senarist David Henry Hwang (Kendi oyunundan uyarlama)
Oyuncular Jeremy Irons, John Lone, Barbara Sukowa, Ian Richardson
Müzik Howard Shore
Görüntü Yönetmeni Peter Suschitzky
Kurgu Ronald Sanders
Stüdyo Geffen Pictures
Yapım Yılı 1993
Tür Romantik Dram, Casusluk, Tarih
Süre 101 Dakika
Ülke / Dil ABD / İngilizce, Fransızca, Çince

FRAGMAN:

DAHA FAZLASI: