PHILADELPHIA 1993
90’lı yılların en sarsıcı yapımlarından biri olan Philadelphia, sadece bir mahkeme salonu draması değil, toplumsal ön yargıların perdeye yansıdığı bir ayna.
KONU:
Philadelphia, başarılı bir avukat olan Andrew Beckett’ın (Tom Hanks), hem mesleki itibarını hem de yaşam hakkını savunma mücadelesini odağına alıyor. Andrew, HIV virüsü taşıdığı ve eşcinsel olduğu için çalıştığı prestijli hukuk bürosundan haksız yere kovulur. Bu haksızlığa karşı hukuk savaşı başlatmaya karar verdiğinde, karşısında duran tek engel eski patronları değildir; aynı zamanda toplumun derinlerine işlemiş korku ve nefretle de yüzleşmek zorundadır. Ona bu yolda, başlangıçta kendi ön yargılarıyla boğuşan ancak zamanla adaletin tarafında duran avukat Joe Miller (Denzel Washington) eşlik eder. Yönetmen Jonathan Demme, bu hassas konuyu izleyiciyi ajite etmeden, büyük bir ustalıkla ve insani bir yerden anlatıyor.
YORUM (Spoiler İçermez):
Philadelphia, sinema tarihinde bir “tabuyu” yıkan en güçlü ana akım yapımlardan biridir. 1993 yılı, AIDS pandemisinin yarattığı korkunun zirve yaptığı bir dönemdi ve Hollywood bu konuya dokunmaya henüz cesaret edemiyordu. AIDS, özellikle ABD’deki muhafazakar çevrelerce manipüle edilen, evlilik dışı ilişkilerin ve homoseksüel ilişkilerin lanetlenmesi içn kullanışlı bir aparattı. Jonathan Demme, The Silence of the Lambs başarısının ardından kamerasını bu tartışmalı konuya çevirerek büyük bir risk aldı ama ortaya bir başyapıt çıkardı.
Filmin sinematografisi, özellikle Andrew’un fiziksel çöküşünü ve ruhsal direnişini yansıtan yakın plan çekimlerle hafızalara kazınıyor. Ancak filmin merkezinde, şüphesiz Tom Hanks’in performansında atıyor. Hanks, sadece bir hastayı değil, onuru için savaşan bir ruhu canlandırarak Oscar’ı hak ediyor. Denzel Washington ise “sıradan insanın” ön yargılarını ve bu ön yargıların nasıl kırıldığını temsil ederek dengeleyici bir unsur oluyor.
Filmin müziklerine ayrı bir parantez açmak gerek; Bruce Springsteen’in “Streets of Philadelphia” şarkısı filmin melankolik ruhunu sokağa taşırken, opera sahnesindeki o meşhur Maria Callas aryası, sinema tarihinin en duygusal anlarından biri. Film, hukuk sisteminin soğuk yüzü ile insan ruhunun sıcaklığını muazzam bir sanat yönetimiyle birleştiriyor. Toplumsal empati kurma noktasında bir manifesto niteliği taşıyan bu eser, bugün bile güncelliğini koruyan bir adalet arayışıdır.
Puanım: 7,7/10
BONUS:
Filmin çekimleri sırasında Tom Hanks, karakterinin hastalığının ilerleyişini gerçekçi kılabilmek için yaklaşık 12 kilo vermiş, bu durum çekim takvimini de etkilemiştir. İlginç bir bilgi de filmin figüran kadrosuyla ilgilidir; yönetmen Demme, gerçekçiliği artırmak adına filmde yer alan pek çok yan karakter ve figüran için gerçekten AIDS ile mücadele eden kişileri kadroya dahil etmiştir.
Ödül tarafında ise film, Tom Hanks’e “En İyi Erkek Oyuncu”, Bruce Springsteen’e ise “En İyi Özgün Şarkı” dalında Oscar kazandırmıştır. Ayrıca film, AIDS farkındalığı oluşturduğu için dönemin sivil toplum kuruluşlarından sayısız takdir almıştır. Filmin mahkeme sahnelerinin bir kısmı gerçek bir mahkeme salonunda çekilerek atmosferin ağırlığı korunmuştur.
KÜNYE:
| Başlık | Bilgi |
| Yönetmen | Jonathan Demme |
| Yapımcı | Edward Saxon, Jonathan Demme |
| Senarist | Ron Nyswaner |
| Oyuncular | Tom Hanks, Denzel Washington, Roberta Maxwell, Jason Robards |
| Müzik | Howard Shore |
| Görüntü Yönetmeni | Tak Fujimoto |
| Kurgu | Craig McKay |
| Stüdyo | TriStar Pictures |
| Yapım Yılı | 1993 |
| Tür | Dram |
| Süre | 125 Dakika |
| Ülke / Dil | ABD / İngilizce |