KONU:

İran’ın sarp ve büyüleyici coğrafyasında geçen film, yönetmen Abbas Kiarostami’nin “Koker Üçlemesi”nin (veya Köy Üçlemesi) muazzam finalidir. Film, bir önceki film olan Ve Yaşam Devam Ediyor‘un çekim sürecini merkezine alan bir “film içinde film” kurgusuna sahip. Hikaye, deprem sonrası bir köyde film çekilirken, amatör oyuncu Hüseyin’in, filmdeki partneri Tahereh’e olan karşılıksız aşkına odaklanıyor. Hüseyin, depremde her şeyini kaybetmiş olmasına rağmen, sınıfsal farklılıkları ve geleneğin katı kurallarını aşarak sevdiği kadının kalbini kazanmaya çalışır. Başrollerde Hüseyin Rezai ve Tahereh Ladanian’ın doğal performansları, yönetmenin belgeselvari üslubuyla birleşerek izleyiciyi gerçek ile kurgunun iç içe geçtiği o ince çizgide yürütüyor.

YORUM (Spoiler İçermez):

Kiarostami, Zeytin Ağaçları Altında ile sadece bir aşk hikayesi anlatmakla kalmıyor, aynı zamanda sinemanın doğasını ve hayatla olan ilişkisini de masaya yatırıyor. Film, minimalist yapısına rağmen derin felsefi katmanlar barındırıyor. Sinematografik açıdan, sabit kamera açıları ve özellikle o meşhur, sinema tarihinin en estetik finallerinden biri kabul edilen uzak çekim (long shot) sahnesi, yönetmenin vizyonunu özetler nitelikte. Zeytin ağaçlarının yeşilliği arasında kaybolan iki figür, izleyiciye “gerçek hayat kameranın kapandığı yerde mi başlar?” sorusunu sorduruyor.

Sanat yönetimi, doğanın kendisini bir dekor olarak kullanırken; ses tasarımı, rüzgarın uğultusu ve zeytin yapraklarının hışırtısıyla filmin atmosferini tamamlıyor. Filmin sosyal etkisi, İran’daki sınıfsal farklılıkların ve geleneklerin modernleşme çabasıyla nasıl çatıştığını naif ama sarsıcı bir dille göstermesinden geliyor. Hüseyin’in ısrarı, sadece bir aşk ilanı değil, aynı zamanda kaderine razı gelmeyen insanın bir başkaldırısıdır. Oyunculuklar o kadar organik ki, bir noktadan sonra bir kurmaca izlediğinizi unutup kendinizi o köyün tozlu yollarında, zeytin ağaçlarının altında yürürken buluyorsunuz. Kiarostami, sadeliğin en büyük ihtişam olduğunu bu başyapıtla bir kez daha kanıtlıyor.

Puanım: 8,2/10

Zeytin Ağaçları Altında, 1994 Cannes Film Festivali’nde Altın Palmiye için yarışmış ve Kiarostami’nin uluslararası alandaki yerini sağlamlaştırmıştır.

Filmle ilgili en önemli detaylardan biri, oyuncuların aslında gerçekten o bölgenin insanları olması ve Hüseyin Rezai’nin, gerçek hayatta da filmdeki gibi bir aşkın peşinde olmasıdır. Kiarostami, gerçeği kurguya o kadar ustaca yedirmiştir ki, filmdeki “yönetmen” karakteri bile gerçek bir yönetmeni (Farhad Kheradmand) canlandırmaktadır.

Filmin finalindeki o ikonik yürüyüş sahnesinde ne konuşulduğu asla duyulmaz; Kiarostami bu tercihiyle, mahremiyeti izleyiciden bile koruyarak aşkın kutsallığına saygı duruşunda bulunur. Bu tercih, sinema okullarında “anlatılmayanın gücü” dersi olarak okutulmaktadır.

KÜNYE:

FRAGMAN:

DAHA FAZLASI:

IMDB, Rotten Tomatoes, Wikipedia