Geçtiğimiz hafta Reuters’ta yer alan bir haber, otomotiv sektöründe sessizce büyüyen bir gerilimi görünür kıldı. Hyundai Motor’un Güney Kore’deki sendikası, şirketin üretim hatlarına humanoid (insan benzeri) robotlar entegre etme planına karşı uyarıda bulundu. Sendikaya göre bu adım, doğrudan istihdamı tehdit ediyor. Hyundai ise robot yatırımlarını verimlilik, güvenlik ve uzun vadeli rekabet gücü çerçevesinde değerlendiriyor. Haberde… Robotlarla Savaşmalı mıyız?
Geçen haftalarda seyretiğim, hakkında bir de yazı da yazdığım The Offer dizisi, The Godfather (Baba) filmlerine olan ilgilimi ve merakımı tekrar canlandırdı. Dizi, 10 bölümde The Godfather filminin çok da bilinmeyen yapım sürecini anlatıyordu. Bu dizide öğrendiklerimden yola çıkarak kısa bir araştırma ile film hakkında daha önce hiç duymadığım şaşırtıcı şeyler öğrendim. Bu yazıda bunları paylaşmak isterim. 1. The… The Godfather ile İlgili 20 İlginç Detay
(Albert O. Hirschman’ın “Gericiliğin Retoriği” çerçevesinden bir Türkiye okuması) Albert O. Hirschman (1915–2012), 20. yüzyılın en özgün siyaset bilimcilerinden ve iktisatçılarından biri. Özellikle kalkınma iktisadı, demokrasi, toplumsal değişim ve siyasal söylem üzerine geliştirdiği analizlerle tanınıyor. Hirschman “sınıflandırması zor” ama etkisi geniş düşünürlerinden biri. Onu yalnızca bir iktisatçı, yalnızca bir siyaset bilimci ya da yalnızca bir… Türkiye’de Gericiliğin Retoriği Nasıl İşliyor?
2026 yılı Ocak ayında Davos’ta gerçekleştirilen Dünya Ekonomik Forumu’nun (WEF) şüphesiz ki en önemli konu başlığı yapay zeka teknolojisiydi. Yapay zeka (YZ) hakkında yapılan birçok konuşmanın ve röportajın arasında en öne çıkanı ise tarihçi yazar Yuval Noah Harari’nin gerçekleştirdiği “Yapay Zeka ve İnsanlık Üzerine Dürüst Bir Sohbet” başlıklı konuşması oldu. Konuşma, YZ’nin sadece bir teknoloji… Yuval Noah Harari’den Yapay Zeka Hakkında 7 Sarsıcı Gerçek
The Offer”, sinema tarihinin kutsal kasesi sayılan The Godfather filminin çekim sürecini anlatan,”film içinde film” tadında 2022 yapımı bir mini dizi. The Offer, sinema tarihini sonsuza dek değiştiren The Godfather (Baba) filminin, prodüksiyon aşamasında karşılaştığı imkansızlıkları ve kaosu konu alıyor. Hikayenin merkezinde, kariyerini riske atarak bu sıra dışı projeyi hayata geçirmeye çalışan idealist yapımcı Albert… The Offer: The Godfather’ın Kaotik Çekim Hikayesi
90’lı yılları sinemanın bana göre altın çağı. Hikaye anlatımının derinleştiği, teknolojinin sinema dilini geliştirdiği bu benzersiz dönem; unutulmaz yapımların ve yenilikçi yönetmenlerin vizyonlarıyla hafızalarımıza silinmez izler bıraktı. 90’lar sinemasına dair yolculuğum üçüncü yazısında, bu kez 1992 yılının en beğendiğim filmlerini bir araya getiriyorum. Serinin ilk yazısı 1990, ikincisi ise 1991 yılında gösterime giren filmler arasından… Sinema 90’lar: 1992 Yılının En İyi 25 Filmi
2025 yılının son haftasonunu Netflix’te “Larry Charles’ Dangerous World of Comedy’yi izlemeye ayırdım. Açıkçası, konu ‘mizah’ olduğu için bu kadar rahatsız edici, düşündürücü ve yer yer huzursuz edici bir belgeselle karşılaşmayı beklemiyordum. Gülmenin, çoğu zaman hafife aldığımız bu refleksin, aslında ne kadar politik, ne kadar kültürel ve ne kadar tehlikeli olabileceğini düşünmeme neden oldu. Larry… Mizah, Politika ve Ölüm: “Komedinin Tehlikeli Dünyası” Hakkında
Bugün siyaset meclislerde, miting meydanlarında ya da parti programlarında değil; akışlarda, öneri motorlarında ve görünmez sıralama sistemlerinde kuruluyor. Sandık hala var, ama karar sandıkta verilmiyor. Algoritma çağında siyaset, kolektif öznenin çözülmesiyle başlıyor. Yurttaş yerini kullanıcıya, seçmen yerini veri noktasına bırakıyor. Örgütlü toplumun yerini, tek tek profillenen bireylerin parçalı psikografileri alıyor. Artık “neye inanıyorsun?” değil; “neye… Kutuplaşma Değil, Paralel Evrenler Siyaseti
Türkiye’de herhangi bir haber kanalını açtığınızda, X’teki “Gündemdekiler” sekmesine baktığınızda veya gergin bir aile yemeğinde masanın ortasına siyaset düştüğünde hissettiğiniz o duygu tanıdık mı? Hani sanki iki farklı gezegenin insanları konuşuyor gibidir. Kelimeler aynıdır ama anlamlar çarpışır. Yıllardır bize bu çatışmanın sebebinin ideolojiler olduğu söylendi: Sağcılar ve Solcular, Laikler ve Muhafazakarlar, Modernler ve Gelenekçiler… Ancak,… Kutuplaşmanın Asıl Sebebi “Ne” Düşündüğümüz Değil, “Nasıl” Düşündüğümüz
Hepimiz o “büyülü” anı en az bir kez yaşadık. Birkaç anahtar kelimeyi istem (prompt) kutusuna yazıyoruz, “Enter” tuşuna basıyoruz ve saniyeler içinde ekranımızda beliriveriyor: Kusursuz bir e-posta taslağı, karmaşık bir Excel formülü veya detaylı bir pazar analizi özeti. Sanki görünmez bir el, zihnimizdeki yükü alıp bizim yerimize taşıyor. Bu, şüphesiz ki modern iş dünyasının gördüğü… Yapay Zeka Çağında Öğrenmeyi Yeniden Öğrenmek
Yapay zeka alanındaki hızlı gelişmeler birçoğumuzu tedirgin ediyor. Bu yıkıcı teknolojinin yetenekleri, kullanım alanları ve potansiyeli hakkındaki yeni gelişmeleri öğrendikçe tedirginliğimiz artıyor. Nitekim birçok araştırma, yapay zeka hakkında daha fazla bilgi sahibi olanların bu teknolojiye daha mesafeli yaklaştığını ortaya koyuyor (1). Bununla birlikte We Are Social’ın 2025 araştırması ise yapay zeka teknolojisine en fazla angaje… Yapay Zeka İşimizden Önce Zihnimizi Tehdit Ediyor: Her Geçen Gün Aptallaşıyor muyuz?
Yapay zeka (YZ), siyasetten eğitime kadar her alanda hayatımıza girmiş durumda. Ancak belki de en ürkütücü olanı, insanın en kırılgan anlarını hedef alması. Yalnızlık, izolasyon ve savunmasızlık hallerinde devreye giren YZ terapileri, insanlığımızı parça parça aşındırıyor olabilir. Terapideki Tehlike ChatGPT ve benzeri YZ destekli sohbet robotları, ruh sağlığı desteği arayanlar için düşük maliyetli ve erişilebilir… Yapay Zeka İnsanlığı Aşındırıyor
Giriş: Mevcut Teknoloji Politikalarının Sınırlarını Aşmak Teknoloji, ilerlemenin güçlü bir motoru olsa da, mevcut yönetişim modellerimiz sistematik olarak başarısız olmakta ve toplumlarımızı öngörülebilir ancak katastrofik risklere maruz bırakmaktadır. Bu başarısızlığın temelinde, teknolojiyi birbirinden bağımsız ve nötr araçlar bütünü olarak gören kusurlu ve dar bir anlayış yatmaktadır. Gelecekteki ağır sosyal, çevresel ve etik maliyetlerden kaçınmak için… Teknoloji Yönetişiminde Bütüncül Bir Yaklaşım: İnsan Odaklı Politika İçin Bir Çerçeve Önerisi
Yapay zeka (YZ) hayatın her alanına nüfuz ediyor. Sadece teknoloji şirketlerini değil; kamu hizmetlerini, yurttaş haklarını ve sivil toplum örgütlerinin çalışmalarını da doğrudan etkiliyor. Peki bu dönüşüm karşısında Türkiye’de sivil toplum nasıl bir tutum almalı? Bu soruya yanıt vermek amacıyla hazırladığım “Yapay Zeka Devriminde Yol Almak: Sivil Toplum İçin Tehditler ve Fırsatlar” başlıklı yeni e-kitap,… Sivil Toplum İçin Bir Yol Haritası: Yapay Zeka Devriminde Nerede Duruyoruz?
Alexander C. Karp ve Nicholas W. Zamiska’nın birlikte kaleme aldığı The Technological Republic: Hard Power, Soft Belief, and the Future of the West (2025), teknoloji ve jeopolitik kesişiminde konumlanan politik bir çağrı niteliğinde. Yayınlandığı ay New York Times Bestseller olan kitabın içeriği kadar yazarları da tartışma konusu. Alexander C. Karp, Pentagon ile yakın çalışan bir… The Technological Republic” Üzerine: Batı’nın Dirilişi için Sert Güç Manifestosu mu, Yoksa Tekno-Monarşi Çağrısı mı?
“Veri, yeni petroldür” ifadesi artık klişe oldu; ancak hâlâ çok yerinde. Peki bu yeni çağın hammaddesi olan verinin mülkiyeti kimde? Veri egemenliği, verinin toplandığı ülkenin yasalarına ve denetim mekanizmalarına tabi olmasını, ülkelerin ve toplulukların kendi verileri üzerinde denetim hakkı bulunmasını ifade eder. Konu acildir, çünkü şu anda dünya çapındaki veri havuzlarının büyük kısmı ABD ve… Veri Egemenliği: Geleceğin Petrolünü Kim Kontrol Ediyor?
Bugün sokakları izleyen kameralar, sosyal medya gönderilerini tarayan algoritmalar ve konumumuzu takip eden akıllı telefonlarla yaşıyoruz. Yapay zeka (YZ), bu gözetim sistemlerine süper güç kazandırıyor: Artık insanlar hakkında devasa miktarda veriyi analiz etmek daha ucuz, daha hızlı ve daha yaygın. Elbette bu, kayıp bir kişiyi bulmak gibi meşru amaçlar için kullanılabilir; ancak aynı zamanda daha… Yapay Zeka Destekli Gözetim ve İzleme
Tarihsel deneyimler gösteriyor ki her büyük teknolojik devrim, kazananlar ve kaybedenler yaratır. Yapay zekada (YZ) bu dinamik daha da hızlı işliyor. Küresel ölçekte bakıldığında, YZ’ın ekonomik getirileri şimdiden belirli ülke ve şirketlerde toplanıyor. 2030 yılına kadar YZ’nin dünya ekonomisine 15,7 trilyon dolarlık katkı yapması bekleniyor. Ancak bu kazancın %84’ü Kuzey Amerika, Avrupa ve Çin’e gidecek;… Eşitsizlik: Yapay Zekânın Derinleştirdiği Uçurum
Stanford Üniversitesi’nin Yapay Zekâ Endeksi’nin 2025 raporu yayınlandı. Üniversite 8 yıldır bu raporu yayınlıyor ancak son rapor daha öncekilerden çok daha kapsamlı. Yapay zekânın toplum, ekonomi ve küresel yönetişim üzerindeki etkisinin giderek arttığı bu dönemde, raporda yapay zekâ donanımındaki dönüşen manzaraya dair derinlemesine analizler, çıkarım maliyetlerine ilişkin yeni tahminler ve yapay zekâ yayıncılığı ile patent eğilimlerine yönelik güncel değerlendirmeler yer alıyor. Ayrıca, şirketlerin sorumlu yapay zekâ uygulamalarını benimsemelerine dair yeni verilerle birlikte, yapay zekânın bilim ve tıptaki artan rolüne dair geniş bir analiz de raporda ilk kez yer alıyor. Şimdi bu kapsamlı raporda öne çıkan verilere ve iç görülere bir göz atalım.
Gazeteciler, yapay zekanın sunduğu yeni fırsatları ve karşılaştıkları etik sorunları tartışırken, medya dünyasında önemli bir dönüşüm yaşanıyor. Poynter Enstitüsü tarafından düzenlenen Yapay Zeka, Etik ve Gazetecilik Zirvesi, bu dönüşümde gazeteciliğin nasıl şekillenmesi gerektiğini ele alan önemli bir platform oldu. Zirvede öne çıkan başlıklar arasında kamu güveni, veri gizliliği, yapay zekanın etik kullanımı ve haber odalarının yapay zeka ile nasıl çalışması gerektiği gibi konular yer aldı.