SOSYETEDEN İNSAN MANZARALARI (SHORT CUTS) 1993
Raymond Carver’ın kısa öykülerinden beslenen Short Cuts, sinemada "kesişen hayatlar" (hyperlink cinema) ekolünün önemli örneklerinden biri.
KONU:
Short Cuts, Raymond Carver’ın dokuz kısa öyküsü ve bir şiirinden yola çıkarak, Los Angeles’ta yaşayan 22 ana karakterin birbirine dolanan, bazen sadece teğet geçen ama hep aynı gökyüzü altında yaşanan hayatlarını konu alıyor. Filmde belirli bir ana karakter yok; bunun yerine sadakatsiz kocalar, yas tutan ebeveynler, tesadüfi cinayetler, gizli sırlar ve günlük yaşamın absürt sıradanlığı var. Yönetmen Robert Altman, karakterleri bir helikopterin şehri ilaçlaması ya da ansızın gelen bir deprem gibi ortak olaylarla birbirine bağlarken, aslında büyük şehrin yarattığı o derin yabancılaşmayı ve tesadüflerin gücünü anlatıyor. Julianne Moore’dan Jack Lemmon’a kadar uzanan dev kadro, insanlık hallerinin en çıplak ve savunmasız anlarını perdeye taşıyor.
YORUM (Spoiler İçermez):
Short Cuts, Robert Altman’ın koral anlatım tarzının zirve noktasıdır. Üç saatlik süresine rağmen temposunu hiç kaybetmeyen film, izleyiciyi adeta bir voyeur (dikizci) gibi karakterlerin evlerine, mutfaklarına ve mahrem dünyalarına sokar. Sinema tarihinde Magnolia veya Babel gibi filmlere ilham veren bu anlatı yapısı, Altman’ın meşhur “üst üste binen diyalog” tekniğiyle birleşince ortaya belgesel tadında bir gerçekçilik çıkar. Sinematografik açıdan, karakterler arasındaki geçişler o kadar yumuşaktır ki, kendinizi Los Angeles’ın bir mahallesinden diğerine rüzgarla sürükleniyormuş gibi hissedersiniz.
Filmin asıl gücü, Raymond Carver’ın minimalizmini, Altman’ın maksimalist ve kaotik tarzıyla buluşturabilmesidir. Müzik, filmin atmosferinde çok kritik bir rol oynar; özellikle Annie Ross ve Lori Singer’ın caz tınıları, şehrin hüzünlü ve yorgun ruhunu notalara döker. Film, orta sınıfın ahlaki çöküşünü, iletişimsizliği ve trajedinin gündelik hayatla nasıl iç içe geçtiğini yargılamadan ama derinden sarsarak gösterir. Oyuncu yönetimindeki ustalık ise dudak uçuklatıcıdır; her bir oyuncu, kısıtlı süresinde karakterinin tüm geçmişini tek bir bakışla ya da bir bardak suyu tutuşuyla anlatmayı başarır. Short Cuts, sadece bir film değil, hayatın provası olmayan o karmaşık yapısına dair devasa bir fresktir.
Puanım: 7,2/10
BONUS:
Filmin en şaşırtıcı ve sinema tarihine geçen sahnelerinden biri, Julianne Moore’un canlandırdığı Marian karakterinin kocasıyla tartıştığı sahnedir. Moore, bu sahne boyunca belden aşağısı çıplak bir şekilde (sadece bir gömlekle) tartışmaya devam eder. Bu tercih, sanatsal bir çıplaklıktan ziyade, karakterin savunmasızlığını ve tartışmanın yarattığı absürt gerçekliği vurgulamak için yapılmıştır ve o dönemde çok konuşulmuştur.
Ödül tarafında ise film, Venedik Film Festivali’nde Altın Aslan ödülünü kazanmış, ayrıca tüm oyuncu kadrosuna nadir görülen bir şekilde “Özel Altın Küre” ödülü verilmiştir. İlginç bir not da Robert Altman’ın bu devasa senaryoyu nasıl kontrol altında tuttuğudur; Altman, çekimler sırasında oyuncularına büyük bir doğaçlama alanı tanımış, Carver’ın öykülerini sadece birer iskelet olarak kullanmıştır. Filmdeki deprem sahnesi ise, çekimlerden kısa bir süre sonra Los Angeles’ta gerçekten büyük bir deprem (1994 Northridge depremi) yaşanmasıyla ürpertici bir önseziye dönüşmüştür.
KÜNYE:
| Başlık | Bilgi |
| Yönetmen | Robert Altman |
| Yapımcı | Cary Brokaw |
| Senarist | Robert Altman, Frank Barhydt (Raymond Carver’dan uyarlama) |
| Oyuncular | Julianne Moore, Jack Lemmon, Andie MacDowell, Bruce Davison, Tom Waits, Frances McDormand |
| Müzik | Mark Isham |
| Görüntü Yönetmeni | Walt Lloyd |
| Kurgu | Geraldine Peroni |
| Stüdyo | Fine Line Features, Spelling Films |
| Yapım Yılı | 1993 |
| Tür | Dram, Komedi |
| Süre | 188 Dakika |
| Ülke / Dil | ABD / İngilizce |