NOEL KABUSU (THE NIGHTMARE BEFORE CHRISTMAS) 1993
The Nightmare Before Christmas, hem çocukları hem de yetişkinleri, gotik bir rüyaya, animasyon sinemasının kurallarını yeniden yazıldığı büyülü bir dünyaya davet ediyor.
KONU:
The Nightmare Before Christmas, Cadılar Bayramı Kasabası’nın (Halloween Town) sevgili lideri, “Balkabağı Kralı” Jack Skellington’ın hikayesini anlatıyor. Jack, her yıl aynı korkutucu etkinlikleri düzenlemekten sıkılmış ve hayatında bir boşluk hissetmeye başlamıştır. Bir gün tesadüfen Noel Kasabası’na (Christmas Town) giden bir kapıyı keşfeden Jack, oradaki renkli, neşeli ve sıcak atmosfere hayran kalır. Noel kavramını tamamen yanlış anlayan Jack, kendi kasabasındaki gulyabanileri ve hayaletleri toplayarak bu yılki Noel’i kendilerinin kutlamasına karar verir: Noel Baba’yı kaçıracak ve hediyeleri kendisi dağıtacaktır! Jack’e gizliden gizliye aşık olan bez bebek Sally ise bu planın bir felaketle sonuçlanacağını sezen tek kişidir. Film, en iyi niyetlerin bile bazen nasıl kaosa yol açabileceğini masalsı bir dille işliyor.
YORUM (Spoiler İçermez):
The Nightmare Before Christmas, stop-motion animasyon tekniğinin ulaştığı en estetik ve teknik olarak en kusursuz zirvelerden biridir. Tim Burton’ın karakteristik “karanlık ama sevimli” gotik stili, Henry Selick’in yönetmenliğinde her karesi bir tablo gibi işlenmiş bir başyapıta dönüşür. Filmin sinematografisi, Cadılar Bayramı Kasabası’nın dışavurumcu, çarpık ve gölgeli mimarisi ile Noel Kasabası’nın yuvarlak, parlak ve yumuşak hatları arasındaki tezatı muazzam bir görsel dille anlatır.
Filmin kalbi kuşkusuz Danny Elfman’ın bestelerindedir. Müzikal türündeki bu yapımda her bir şarkı, sadece birer eşlikçi değil, hikayeyi ve karakter gelişimini sırtlayan temel taşlardır. Jack’in içsel boşluğunu anlattığı “Jack’s Lament”tan, kasabanın coşkulu “This is Halloween” marşına kadar her melodi sinema tarihine kazınmıştır. Sanat yönetimi açısından bakıldığında, her bir karakterin tasarımı (özellikle Jack’in uzun, ince silueti ve Sally’nin söküklerle dolu yapısı) ikonikleşmiş durumdadır. Film, “kendin olmak” ve “ait olduğun yeri bulmak” üzerine evrensel bir ders verirken, ürkütücü olanın içindeki güzelliği keşfetmemizi sağlar. Bugün bile her yaştan izleyiciyi aynı heyecanla ekran başına kilitleyen bu yapım, animasyonun sadece bir çocuk türü olmadığını kanıtlayan en güçlü manifestolardan biridir.
Puanım: 8,0/10
BONUS:
Filmin yapım süreci tam bir sabır sınavıdır. Stop-motion tekniği nedeniyle, filmin sadece 1 saniyelik görüntüsü için 24 farklı fotoğraf karesi çekilmesi gerekmiştir. Bu da yaklaşık üç yıllık yoğun bir çalışma anlamına gelir. Jack Skellington karakteri için, her türlü duyguyu ve ifadeyi verebilmek adına tam 400 farklı kafa modeli tasarlanmış ve kullanılmıştır.
Çoğu kişi filmi “Tim Burton filmi” olarak bilse de, Burton o dönemde Batman Returns çekimleriyle meşgul olduğu için yönetmen koltuğuna Henry Selick oturmuştur (ancak hikaye ve karakterler Burton’a aittir). Ayrıca, filmin müziklerini yapan Danny Elfman, Jack Skellington’ın sadece şarkı söyleyen sesi olmakla kalmamış, aynı zamanda Jack’in karakter tasarımına da ilham vermiştir. Disney, filmin başlangıçta “marka imajı için fazla karanlık” olduğunu düşünerek filmi Touchstone Pictures etiketiyle vizyona sokmuş, ancak film bir kült haline gelince onu gururla bağrına basmıştır.
KÜNYE:
| Başlık | Bilgi |
| Yönetmen | Henry Selick |
| Yapımcı | Tim Burton, Denise Di Novi |
| Senarist | Caroline Thompson (Tim Burton’ın öyküsünden) |
| Seslendirme | Chris Sarandon, Danny Elfman, Catherine O’Hara |
| Müzik | Danny Elfman |
| Görüntü Yönetmeni | Pete Kozachik |
| Kurgu | Stan Webb |
| Stüdyo | Touchstone Pictures, Skellington Productions |
| Yapım Yılı | 1993 |
| Tür | Animasyon, Müzikal, Fantastik |
| Süre | 76 Dakika |
| Ülke / Dil | ABD / İngilizce |