KONU:

Çözülmeler, 1980 askeri darbesinin ardından hapis yatan, ağır işkencelerden geçen ve nihayet özgürlüğüne kavuşan eski bir solcu entelektüel olan Uğur’un hikayesini merkezine alıyor. Uğur, hapisten çıktıktan sonra hem değişen toplumsal yapıya hem de kendi iç dünyasındaki yıkıma uyum sağlamakta zorlanır. Geçmişin hayaletleriyle boğuşurken, hayatına giren genç ve idealist bir kadın olan Nihal ile yolları kesişir. Bu ilişki, Uğur için bir yandan hayata tutunma çabasıyken diğer yandan inançlarının, aşkın ve ideallerinin derin bir sorgulamasına dönüşür. Türk sinemasının duygu dünyası en zengin yönetmenlerinden Yusuf Kurçenli’nin yönettiği yapımda; Uğur karakterine sinemamızın en karizmatik ve güçlü aktörlerinden Tarık Akan hayat veriyor. Ona duru oyunculuğuyla Nurseli İdiz ve dönemin yükselen yeteneği Tunca Yönder eşlik ediyor.

YORUM (Spoiler İçermez):

Yusuf Kurçenli sineması, bireyin içsel labirentlerini toplumsal kırılmalarla bağlama konusunda çok incelikli bir damara sahiptir. Çözülmeler, 12 Eylül askeri darbesinin Türk entelektüeli üzerinde bıraktığı tahribatı, ajitasyona kaçmadan, son derece olgun ve psikolojik bir derinlikle ele alır. Film, sinema tarihimizde darbe sonrası yaşanan “ideolojik erozyonu ve bireysel yabancılaşmayı” en dürüst şekilde saptayan yapıtlardan biridir. Kurçenli, karakterlerini kahramanlaştırmak yerine, onların insani zaaflarını, korkularını ve uğradıkları hayal kırıklıklarını görünür kılar. Sinematografik açıdan Colin Mounier’nin kamerası, 90’lar İstanbul’unun o gri, hüzünlü ve kasvetli atmosferini karakterlerin içsel sıkışmışlığıyla kusursuz bir biçimde bütünleştirir. İç mekan çekimlerindeki loş ışık kullanımı ve klostrofobik çerçevelemeler, Uğur’un zihnindeki görünmez hapishaneyi izleyiciye hissettirir. Filmin en güçlü yanlarından biri de hiç şüphesiz Tarık Akan’ın oyunculuğudur. Akan, 70’lerdeki jön imajını tamamen yıkarak, gözlerindeki o yorgun ve kırgın ifadeyle dönemin yenilmiş aydın figürünü adeta abideleştirir. Nurseli İdiz ile aralarındaki melankolik kimya, filmin duygusal yükünü taşır. Cahit Berkay’ın o dönem filmlerine damga vuran minimalist, hüzünlü ve etnik tınılar barındıran müzikleri ise sahnelerin dramatik etkisini ikiye katlar. Sanat yönetimi, dönemin bohem ve entelektüel çevrelerini yansıtan detaylarla hikayenin inandırıcılığını perçinler. Özetle film, siyasi bir dönemin anatomisi olduğu kadar, insanın kendi geçmişiyle barışma imkansızlığının da trajik bir resmidir. Puanım: 7,4/10

Çözülmeler, o dönem hem eleştirmenlerden tam not almış hem de ödül mekanizmalarında hakkını teslim almıştır. Film, 1994 yılında düzenlenen 13. İstanbul Uluslararası Film Festivali’nde Yusuf Kurçenli’ye “En İyi Yönetmen” ödülünü kazandırırken, Tarık Akan’a da sergilediği muazzam performansla “En İyi Erkek Oyuncu” ödülünü getirmiştir. Film hakkında ilginç bir detay ise, görüntü yönetmenliğini üstlenen Fransız sinemacı Colin Mounier’nin, Türk sinemasının o dönemki kısıtlı teknik imkanlarına rağmen tamamen doğal ışık kaynaklarından yararlanarak yarattığı o özgün görsel dildir. Bu çiğ ve samimi görsel üslup, filmin bağımsız sinema ruhunu ve dönemin soluk atmosferini güçlendiren en önemli unsurlardan biri olmuştur.

KÜNYE:

FİLM:

DAHA FAZLASI:

IMDB, Beyaz Perde, Wikipedia