AMATÖR (AMATEUR) 1994
Amatör (Amateur), 1994 yılının ana akım sinemasından tamamen kopuk, adeta başka bir gezegenden gelmiş gibi duran, bağımsız sinemanın en cool ve en tuhaf örneklerinden biri. Suç, kimlik, hafıza ve kefaret üzerine kurulmuş bu "absürt-gerilim", izleyiciyi şaşırtmaktan bir an bile geri durmuyor.
KONU:
Hafızasını tamamen kaybetmiş, kim olduğunu bilmeyen bir adam olan Thomas (Martin Donovan), bir kafe dükkanında karşılaştığı Isabelle (Isabelle Huppert) ile tanışır. Isabelle, bir rahibeyken manastırdan ayrılmış ve şimdilerde “bakire” bir porno yazarı olarak hayatını kazanan, en az Thomas kadar tuhaf bir karakterdir. İkili, Thomas’ın geçmişini kurcalamaya başladıkça, adamın aslında hiç de hoş olmayan bir geçmişe sahip olduğunu, eski bir porno yapımcısı ve acımasız bir adam olduğunu keşfederler. Peşlerindeki öfkeli bir intikamcı kadın ve tuhaf suçlularla birlikte, bu iki “amatör” ruh, şiddet ve felsefenin iç içe geçtiği bir New York labirentinde kendilerini bulurlar.
YORUM (Spoiler İçermez):
Amateur, Hal Hartley sinemasının tüm alametifarikalarını bünyesinde barındırır: Donuk ve ritmik diyaloglar, tiyatral oyunculuklar ve beklenmedik anlarda patlak veren absürt mizah. Film, sinematografik olarak Michael Spiller’ın temiz ve grafik kareleriyle örülüdür; her plan adeta bir fotoğraf karesi kadar titizlikle tasarlanmıştır. Hartley, suç türünün klişelerini alır ve onları varoluşçu bir sorgulamanın içine atar. “Kötü bir adam olduğunu unutursan, hala kötü bir adam mısındır?” sorusu, filmin entelektüel zeminini oluşturur.
Isabelle Huppert gibi bir devin, Hartley’nin o minimal dünyasına dahil olması filme muazzam bir derinlik katmıştır. Huppert, her zamanki buz gibi ama katmanlı oyunculuğuyla, manastırdan çıkmış bir yazarın saflığını ve karmaşasını harika yansıtır. Filmin müziği ise bizzat yönetmen Hartley tarafından bestelenmiş olup, filmin o mekanik ve melankolik atmosferini destekleyen endüstriyel bir dokuya sahiptir. Amateur, geleneksel anlatı kalıplarına meydan okuyan, izleyicisinden sabır ve dikkat isteyen ama karşılığında çok özgün bir estetik haz sunan bir yapım. 90’ların bağımsız sinema ruhunu, popüler kültürden ziyade yüksek sanatla harmanlayan nadir örneklerden biridir.
Puanım: 7,3/10BONUS:
Film, Hal Hartley ile ünlü Fransız aktris Isabelle Huppert’in tek iş birliğidir. Huppert, Hartley’nin Trust ve Simple Men filmlerine hayran olduğu için onunla çalışmak istemiş ve yönetmene bizzat ulaşmıştır.
Filmde kullanılan diyalogların çoğu, oyuncular tarafından adeta bir müzik parçası gibi belirli bir ritim ve tempoyla okunmuştur; bu da Hartley’nin “stilizasyon” merakının bir sonucudur.
Filmdeki meşhur dans sahnelerinden biri olan Sonic Youth’un “Bull in the Heather” eşliğindeki sahne, dönemin alternatif müzik kültürüne selam çakan ikonik bir andır.
Film, vizyona girdiğinde Cannes Film Festivali’nin “Yönetmenlerin On Beş Günü” bölümünde gösterilmiş ve büyük ilgi görmüştür.
KÜNYE:
| Başlık | Bilgi |
| Yönetmen | Hal Hartley |
| Yapımcı | Hal Hartley, Ted Hope |
| Senarist | Hal Hartley |
| Oyuncular | Isabelle Huppert, Martin Donovan, Elina Löwensohn, Damian Young |
| Müzik | Hal Hartley (Ned Rifle adıyla), Jeffrey Taylor |
| Görüntü Yönetmeni | Michael Spiller |
| Kurgu | Steve Hamilton |
| Stüdyo | American Playhouse, True Fiction Pictures |
| Yapım Yılı | 1994 |
| Tür | Suç, Dram, Komedi |
| Süre | 105 Dakika |
| Ülke / Dil | ABD, İngiltere, Fransa / İngilizce |