KONU:

Yönetmen Terry Zwigoff, yakın dostu olan efsanevi çizer Robert Crumb’ın hayatını mercek altına alırken, karşımıza sadece bir biyografi çıkarmıyor. Film, 1960’ların karşı kültür ikonuna dönüşen, “Keep on Truckin'” ve “Fritz the Cat” gibi karakterlerin yaratıcısı olan Crumb’ın, Paris’e taşınmadan önceki son dönemini anlatıyor. Ancak asıl sarsıcı olan, Robert’ın en az kendisi kadar yetenekli fakat sosyal hayattan tamamen kopmuş, travmalarla dolu kardeşleri Charles ve Maxon ile olan ilişkisidir. Belgesel; cinsellik, takıntılar, sanatsal yaratım süreci ve Amerikan rüyasının karanlık mahzenlerinde kalmış bir çocukluğun izlerini, hiçbir sansüre uğratmadan izleyiciye sunuyor.

YORUM (Spoiler İçermez):

Crumb, sadece belgesel sinemanın değil, genel sinema tarihinin en etkileyici karakter çalışmalarından biridir. Terry Zwigoff, kamerasını öyle bir samimiyetle yerleştirir ki, izleyici kendisini Robert Crumb’ın o tuhaf, grotesk ve yer yer kadın düşmanlığıyla eleştirilen çizimlerinin içinde bulur. Filmin başarısı, Crumb’ı kahramanlaştırmak ya da yargılamak yerine, onu tüm tuhaflıkları ve dehasıyla “olduğu gibi” yansıtmasıdır. Sinematografik olarak sade bir dil tercih edilse de, Robert’ın çizimlerinin kurguya entegre ediliş biçimi, hikayeye katmanlı bir derinlik katar.

Teknik açıdan David Ludwig’in kurgusu, Robert’ın bugünü ile kardeşlerinin trajik durumu arasındaki paralelliği kusursuz bir ritimle sunar. Filmde duyduğumuz eski “ragtime” ve caz müzikleri (ki Robert tam bir koleksiyonerdir), o huzursuz edici atmosferi melankolik bir neşeyle dengeler. Eleştirmenlerin “insan doğası üzerine yapılmış en derin filmlerden biri” olarak tanımladığı yapım, sanatın bir kurtuluş mu yoksa sadece bir kaçış mı olduğu sorusunu sordurur. Robert’ın dehasını kağıda dökerek toplumda bir yer bulması ile kardeşlerinin karanlığa gömülmesi arasındaki zıtlık, filmin duygusal omurgasını oluşturur. Bu belgesel, sinemanın bir insanı ne kadar yakından tanıyabileceğine dair verilmiş en cesur cevaplardan biridir.

Puanım: 7,7/10

Film, 1995 Sundance Film Festivali’nde Büyük Jüri Ödülü’nü kazanmıştır.

Sinema dünyasında büyük bir şok yaratan olay ise, o yılın en çok konuşulan ve eleştirmenlerce göklere çıkarılan bu filminin Akademi tarafından “En İyi Belgesel” dalında Oscar adaylığına layık görülmemesidir. Bu durum, belgesel kategorisindeki oylama sisteminin tamamen değişmesine neden olan büyük bir protesto dalgası yaratmıştır.

Robert’ın çekimler boyunca akıl hocalığından bahsettiği abisi Charles, film vizyona girmeden kısa bir süre önce intihar etmiştir. Ayrıca yönetmen Terry Zwigoff, bu filmi tamamlayabilmek için tam 9 yıl uğraşmış ve bu süreçte Robert Crumb’ı ikna etmek için büyük çaba sarf etmiştir.

KÜNYE:

FRAGMAN:

DAHA FAZLASI:

IMDB, Rotten Tomatoes, Wikipedia