İçeriğe geç

ŞİKE (QUIZ SHOW) 1994

Şike (Quiz Show), sadece bir yarışma programının hikayesi değil, aynı zamanda Amerikan rüyasının ve etik değerlerin nasıl metalaştırıldığının çarpıcı bir portresi.

  • 1994, Biyografi, Drama, Tarihi

KONU:

1950’lerin popüler bilgi yarışması “Twenty-One”, tüm Amerika’yı ekran başına kilitlemektedir. Programın mevcut şampiyonu, halkın pek de ısınamadığı Herbert Stempel (John Turturro), reytingler düşmeye başlayınca yapımcılar tarafından koltuğunu bırakmaya zorlanır. Yerine gelen isim ise tam tersi bir profildir: Yakışıklı, karizmatik ve saygın bir akademisyen olan Ivy League mezunu Charles Van Doren (Ralph Fiennes). Van Doren kısa sürede ulusal bir kahramana dönüşür; ancak ortada büyük bir sorun vardır: Yarışma şikelidir. Genç ve idealist bir kongre araştırmacısı olan Richard Goodwin (Rob Morrow), bu parıltılı ekran başarısının ardındaki yolsuzluğu sezince, televizyon dünyasının devlerini ve toplumun güvenini sarsacak bir hukuk mücadelesi başlar.

YORUM (Spoiler İçermez):

Quiz Show, sinema tarihinde “ahlaki çöküşü” en zarif ama en sert şekilde anlatan filmlerden biridir. Robert Redford, yönetmen olarak televizyonun bir kitle imha ya da manipülasyon aracına dönüşmesini, dönemin pastel tonları ve ağırbaşlı sinematografisiyle harika bir dengeye oturtur. Filmin en güçlü yanı, karakterlerini “iyi” ve “kötü” olarak siyah-beyaz bir düzleme hapsetmemesidir. Ralph Fiennes, hırsına yenik düşen ama vicdanıyla boğuşan Van Doren rolünde kariyerinin en kırılgan performanslarından birini sergilerken; John Turturro, dışlanmışlığın verdiği öfkeyi her hücresinde hissettirir.

Teknik açıdan bakıldığında, Michael Ballhaus’un görüntü yönetmenliği, 1950’lerin steril ve düzenli havasını başarıyla yansıtır. Film, sınıfsal farklılıkları da mercek altına alır; Van Doren’ın entelektüel ve soylu ailesi ile Stempel’ın işçi sınıfı kökenleri arasındaki uçurum, şikenin neden olduğu toplumsal hayal kırıklığını derinleştirir. Senaryo, suçun sadece şike yapanlarda değil, bu yalanı alkışlayan sistemde ve izleyicide olduğunu da ustalıkla fısıldar. 1994 gibi sinema tarihinin en güçlü yıllarından birinde vizyona girmesi talihsizliği olsa da, Quiz Show bugün medya etiği ve dürüstlük üzerine ders niteliğinde izlenen, eskimeyen bir başyapıttır.

Puanım: 7,8/10

BONUS:

Film, 67. Akademi Ödülleri’nde En İyi Film ve En İyi Yönetmen dahil 4 dalda Oscar’a aday gösterilmiştir. Gerçek Richard Goodwin, çekimler sırasında sete sık sık gelerek oyuncu Rob Morrow’a danışmanlık yapmış, hatta filmde küçük bir rolde de görünmüştür. İlginç bir detay olarak; gerçek hayattaki Charles Van Doren, film vizyona girdiğinde hala yaşıyordu ancak geçmişin bu karanlık anısıyla yüzleşmemek için filmi izlemeyi ve yapımcılarla görüşmeyi reddetmiştir.

Filmde Paul Scofield’ın canlandırdığı Mark Van Doren (Charles’ın babası) karakteri, gerçek hayatta Pulitzer ödüllü bir şair ve efsanevi bir Columbia Üniversitesi profesörüdür; filmdeki o sarsıcı baba-oğul çatışması tamamen bu gerçek saygınlık temeli üzerine inşa edilmiştir.

KÜNYE:

Başlık Bilgi
Yönetmen Robert Redford
Yapımcı Michael Jacobs, Julian Krainin, Robert Redford
Senarist Paul Attanasio (Richard N. Goodwin’in kitabından)
Oyuncular Ralph Fiennes, John Turturro, Rob Morrow, Paul Scofield
Müzik Mark Isham
Görüntü Yönetmeni Michael Ballhaus
Kurgu Stu Linder
Stüdyo Hollywood Pictures, Wildwood Enterprises
Yapım Yılı 1994
Tür Tarihi Dram, Biyografi
Süre 133 Dakika
Ülke / Dil ABD / İngilizce

FRAGMAN:

 

DAHA FAZLASI:

IMDB, Rotten Tomatoes, Wikipedia