Üretken yapay zeka araçlarının kullanımı yaygınlaştıkça yeni problemler ortaya çıkıyor. Son dönemde insanların yapay zeka sohbet botlarıyla uzun süre konuştuktan sonra gerçeklikten koptuğuna dair yüzlerce vaka belgelendi. Örneğin bir muhasebeci, birkaç hafta ChatGPT kullanımının ardından “sahte bir evrende mahsur kaldığına” inanmaya başladı, ailesinden koptu ve uyuşturucu kullanımını artırdı. Bu tür vakaların en az 14’ü ölümle…
Bu yazı disindeki beş yazıda giderek genişleyen bir tablo çizdim. Yapay zekanın görünmez bir altyapıya dönüştüğünü, karar verme kapasitesinin sessizce makineye devredildiğini, düşünme kapasitesinin körelebileceğini, ortak gerçeklik zemininin aşındığını ve demokratik katılımın dönüştüğünü ele aldım. Her yazının arkasında bir soru bekliyordu: Peki ne yapmalıyız? Çerçeveyi belirleyelim “İnsan kalmak” ifadesi ilk bakışta duygusal ve romantik bir…
2024: İnsanlık tarihinin en büyük seçim yılı 2024, seçim yoğunluğu bakımından insanlık tarihinin en olağan dışı yılıydı. 72 ülkede 3,7 milyar seçmen oy kullanma hakkına sahipti. ABD, Hindistan, Avrupa Parlamentosu, Endonezya, Meksika, Güney Afrika… Küresel nüfusun yarısından fazlası sandığa gidecekti. Ve tüm bu seçimlerde yapay zeka ilk kez sistematik biçimde sahne aldı. Sonuçlar beklentilerden daha…
Bir deney 2011 yılında Eli Pariser küçük ama çarpıcı bir deney yaptı. İki arkadaşına aynı arama motorunda “BP” yazdırdı. Birinin ekranında şirketin hisse fiyatları çıktı. Diğerinde Meksika Körfezi’ni kirleten petrol ile ilgili haberler. Aynı kelime, aynı an, iki ayrı dünya. Pariser bunu filtre balonu olarak adlandırdı ve şunu öngördü: Algoritmalar bize yalnızca görmek istediğimizi gösterirse,…
Bir metafor ve gerçekliği Londra’nın taksicilerinin beyni diğer insanlardan farklı. Bu bir abartı değil, bilimsel bir bulgu. Nörobilimci Eleanor Maguire’ın 2000 yılında yayımladığı araştırma, şehrin karmaşık sokaklarını ezberleyen taksi sürücülerinin arka hipokampüslerinin, aynı yaştaki diğer insanlara kıyasla belirgin biçimde büyüdüğünü ortaya koydu. Üstelik bu büyüme, sürücülerin meslekte geçirdiği yıllarla doğru orantılıydı. Beyin, kullandığımız ölçüde gelişiyor.…
Küçük bir deney Şu soruyu bir düşünün: Bugün aldığınız kararların kaçta kaçı gerçekten sizin kararlarınızdı? Sabah haberlere baktığınızda hangi haberlerin önünüze geldiğine siz mi karar verdiniz? Bir restorana gideceğinizde o restoranı kim seçti? Siz mi, yoksa arama motoru mu? İş yerinde bir rapor yazarken içeriği, yapıyı, hatta üslubu kim belirledi? Bu sorular ürkütücü olmak zorunda…
Önce şunu soralım: Teknoloji nedir? Soruyu sormak bile garip geliyor. Gündelik dilde teknoloji denince aklımıza ekranlar, cihazlar, uygulamalar geliyor. Tanımlamamıza gerek yok, zaten etrafımızı sarmış durumda. Belki tam da bu yüzden tanımlamak gerekiyor. Hayatımızı bu kadar çevrelemiş bir olgudan ne anlıyoruz? Teknolojinin ne olduğunu anlamak, yapay zekanın üzerimizdeki etkisini tespit etmenin ilk adımı olacak. Teknoloji…
Yapay zeka alanındaki hızlı gelişmeler birçoğumuzu tedirgin ediyor. Bu yıkıcı teknolojinin yetenekleri, kullanım alanları ve potansiyeli hakkındaki yeni gelişmeleri öğrendikçe tedirginliğimiz artıyor. Nitekim birçok araştırma, yapay zeka hakkında daha fazla bilgi sahibi olanların bu teknolojiye daha mesafeli yaklaştığını ortaya koyuyor (1). Bununla birlikte We Are Social’ın 2025 araştırması ise yapay zeka teknolojisine en fazla angaje…
2022 Kasım ayında kullanıcılara sunulan ChatGPT ile birlikte yapay zeka (YZ) sohbet botları gündelik hayatımıza girdi. O zamandan bu zamana YZ sohbet botları, çeşitli konularda bilgi, tavsiye ve yardım almak için son derece popüler ve kullanışlı araçlar haline geldi. Bunları bir iş planı oluşturmak, bahçenizi planlamak, makaleler veya kod yazmak, e-postalar oluşturmak, sanat, resim, video…
Sağlıktan eğitime, iklim krizinden sosyal adalete kadar yapay zeka (YZ) dünyadaki en acil sorunları ele almak adına güçlü bir araç olarak görülüyor. Ancak bu teknolojilerin herkes için faydalı olmasını sağlamak için, dijital eşitsizlikleri (dijital bölünme ya da dijital uçurum) ele alma ve YZ’yi dezavantajlı topluluklar için erişilebilir hale getirme yönünde adımlar atılması gerekiyor. Bu yazıda,…
Giriş Birçok sektörde ve çalışma alanında olduğu gibi sivil toplumda da yapay zeka (YZ) teknolojisi, sivil toplum örgütlerinin (STÖ) hizmetlerini ve savunuculuk kapasitelerini iyileştirmek için güçlü bir araç haline geldi. YZ, STÖ’lerın hizmetlerini belirlemelerine ve ihtiyaç sahiplerine daha etkili bir şekilde ulaşmalarına yardımcı olurken; STÖ’lerinin topladıkları verileri analiz etmesi, kamuoyunu ve politika yapıcıları etkilemesi ve…
Yapay zeka, son yıllarda en öne çıkan teknolojilerden biri haline geldi. Ancak bu teknolojinin ardında yatan karmaşık hikayeler, etik tartışmalar ve gelecek vizyonu nedir? Yapay zeka hakkında yapılan belgeseller, bu soruların cevaplarını araştırarak, bu devrimin sadece teknolojik değil, aynı zamanda toplumsal, kültürel ve hatta felsefi boyutlarını da aydınlatıyor. Bu belgeseller, yapay zekanın sadece bir bilgisayar…
Üretken yapay zeka uygulamalarının belirli kurallara göre çalıştığı malum. Ancak bu kurallar açık ve kamuoyu ile paylaşılmış değil. Yani her sorunuza cevap almanız mümkün olmuyor ya da sorunuza vereceği yanıtı “hesaplarken” hangi kıstaslara göre davrandığını tam olarak bilemiyoruz. Stanford Üniversitesi öğrencisi Kevin Liu, sorguları yanıtlarken Bing AI’nın davranışını yöneten kuralları tesadüfen ortaya çıkarmış. Kevin Liu,…
Dijital dönüşüm çağında teknolojinin yıkıcı gücünden etkilenmeyen bir sektör kalmadı. Yeni teknolojilere hızla adapte olabilen eğlence sektörü de bir istisna değil. Bugün eğlence sektörünü şekillendiren en önemli teknolojik gelişmelerden biri Yapay Zeka (YZ). YZ’nin eğlence sektöründeki etkisini, içerik oluşturmadan, içerik dağıtımına ve tüketim alışkanlıklarına kadar her aşamada görülebiliyor. YZ destekli platformlar izleyicilerin içeriklerle ilişkisini değiştirirken,…
Yapay Zeka (YZ), görevleri otomatikleştirme, verimliliği artırma ve yeni iş fırsatlar sağlama becerisiyle teknoloji dünyasında büyük bir değişimin taşıyıcısı haline geldi. Tüm büyük devletler ve şirketlerin odak noktası son 6 aydır gündemden düşmeyen ChatGPT ve benzeri Üretken Yapay Zeka uygulamaları oldu. YZ’nin yükselişiyle birlikte, propaganda ve dezenformasyon için kullanılma potansiyeli konusunda da artan bir endişe…
ChatGPT’yi yaklaşık 4 aydır kullanıyorum. Önceleri daha çok eğlenceydi. Çeşitli istemler (bir yapay zeka uygulamasına komut verme işlemi “prompt” olarak adlandırıyor. Bunu Türkçe’ye “istem” olarak çeviriyoruz. Ancak daha önceki tecrübelerden Türkiye’de İngilizce kavramın daha sık kullanılarak yerleşeceğini ön görsemde, bu yazıda ısrarla Türkçe karşılığını kullanacağım:) yazarak yapay zeka uygulamasının verdiği cevaplara şaşırıyordum Ancak ChatGPT-4 çıktığından…