Üretken yapay zeka araçlarının kullanımı yaygınlaştıkça yeni problemler ortaya çıkıyor. Son dönemde insanların yapay zeka sohbet botlarıyla uzun süre konuştuktan sonra gerçeklikten koptuğuna dair yüzlerce vaka belgelendi. Örneğin bir muhasebeci, birkaç hafta ChatGPT kullanımının ardından “sahte bir evrende mahsur kaldığına” inanmaya başladı, ailesinden koptu ve uyuşturucu kullanımını artırdı. Bu tür vakaların en az 14’ü ölümle…
2026 yılı Ocak ayında Davos’ta gerçekleştirilen Dünya Ekonomik Forumu’nun (WEF) şüphesiz ki en önemli konu başlığı yapay zeka teknolojisiydi. Yapay zeka (YZ) hakkında yapılan birçok konuşmanın ve röportajın arasında en öne çıkanı ise tarihçi yazar Yuval Noah Harari’nin gerçekleştirdiği “Yapay Zeka ve İnsanlık Üzerine Dürüst Bir Sohbet” başlıklı konuşması oldu. Konuşma, YZ’nin sadece bir teknoloji…
Giriş: Mevcut Teknoloji Politikalarının Sınırlarını Aşmak Teknoloji, ilerlemenin güçlü bir motoru olsa da, mevcut yönetişim modellerimiz sistematik olarak başarısız olmakta ve toplumlarımızı öngörülebilir ancak katastrofik risklere maruz bırakmaktadır. Bu başarısızlığın temelinde, teknolojiyi birbirinden bağımsız ve nötr araçlar bütünü olarak gören kusurlu ve dar bir anlayış yatmaktadır. Gelecekteki ağır sosyal, çevresel ve etik maliyetlerden kaçınmak için…
Alexander C. Karp ve Nicholas W. Zamiska’nın birlikte kaleme aldığı The Technological Republic: Hard Power, Soft Belief, and the Future of the West (2025), teknoloji ve jeopolitik kesişiminde konumlanan politik bir çağrı niteliğinde. Yayınlandığı ay New York Times Bestseller olan kitabın içeriği kadar yazarları da tartışma konusu. Alexander C. Karp, Pentagon ile yakın çalışan bir…
Bilgi teknolojileri, insan toplumlarını derinlemesine şekillendirmiştir ve genellikle hem büyük ilerleme potansiyeli hem de yıkıcı sonuçları olan iki ucu keskin bir bıçak gibi hareket eder. *Sapiens*, *Homo Deus* ve *21. Yüzyıl için 21 Ders* adlı eserleriyle tanınan ünlü tarihçi Yuval Noah Harari, bu dönüşümleri incelemek için etkileyici bir çerçeve sunuyor. Onun perspektifiyle, bu teknolojilerin tarihsel,…
Yapay zeka teknolojisi gelişmeye devam ettikçe, beraberinde getirdiği sorunlar da giderek daha fazla insanın hayatını etkilenmeye başladı. “Halüsinasyonlar” olarak adlandırılan bu sorunlardan biri, yapay zekanın gerçekte olmayan bilgileri üretmesi ve bu bilgileri gerçekmiş gibi sunması. Bu durum, özellikle masum insanların yapay zeka tarafından suçlu olarak yaftalanmasıyla ciddi sonuçlar doğurabilir.
Gazetecilik ise zaten internet ve sosyal medya ile birlikte radikal bir biçimde dönüşürken, üzerine gelen bu yeni teknoloji ile ne hale geleceği meçhul bir alan haline geldi. ChatGPT gibi üretken yapay zeka (ÜYZ) araçlarının ortaya çıkışı gazetecilerde iş kaybı endişelerini arttırdı. İnsanların benzersiz bir insani çaba olarak gördükleri gazetecilik, şimdi hızla ve etkin bir şekilde içerik yazabilen, düzenleyebilen ve yayınlayabilen yapay zeka modelleriyle ile karşı karşıya.
2002 yapımı bilim kurgu filmi Azınlık Raporu’nda, (Minority Report) PRE-CRIME birimi “kahinler” (oracles) kavramı, cinayet suçlarını gerçekleşmeden önce tahmin edebilen ve önleyebilen ileri teknolojileri ifade eder. Geleceği tasavvur etmek için “precogs” adı verilen önsezilileri aşırı güçlü üç kardeşi kullanan bu bu mistik teknoloji suç faaliyetlerini tahmin etme ve bunlara müdahale etme biçiminin kurgusal bir temsilidir.…
Yapay zeka (YZ) kamu güvenliği ve güvenlik gibi çeşitli sektörlerde devrim yaratabilecek güçlü bir araç olarak ortaya çıktı. Çünkü YZ destekli gözetim ve izleme sistemleri, etkili, doğru ve gerçek zamanlı veri analizi sağlayarak kamu güvenliğini artırma potansiyeline sahip. Ancak bu sistemlerin kullanımı, kamu güvenliği ile medeni haklar arasındaki denge konusunda yoğun bir tartışmayı da beraberinde…
Giriş Birçok sektörde ve çalışma alanında olduğu gibi sivil toplumda da yapay zeka (YZ) teknolojisi, sivil toplum örgütlerinin (STÖ) hizmetlerini ve savunuculuk kapasitelerini iyileştirmek için güçlü bir araç haline geldi. YZ, STÖ’lerın hizmetlerini belirlemelerine ve ihtiyaç sahiplerine daha etkili bir şekilde ulaşmalarına yardımcı olurken; STÖ’lerinin topladıkları verileri analiz etmesi, kamuoyunu ve politika yapıcıları etkilemesi ve…
Dünya giderek daha çok bağlantılı hale geldikçe, internet bilgi yayma ve demokratik katılım için çok güçlü bir araç haline geldi. Bununla birlikte, otoriter rejimlerde internet bir mücadele alanına dönüştü. Hükümetler internet kapatmalarını seçimleri manipüle etmek ve muhalefeti bastırmak için bir aparat olarak kullanmaya başladı.1 İnternet kapatmaları otoriter rejimlerde demokrasi ve insan hakları üzerinde derin ve…
Kemal Kılıçdaroğlu’nun dün geceki Twitter mesajı ile Cambridge Analytica skandalı Türkiye’de tekrar gündeme geldi. Aslında bunu bekliyordum, çünkü bu önemli seçimde bu tür dezenformasyon ve manipülasyon çalışmalarının önemli rol oynayacağını düşünüyordum. 2018 yılında ortaya çıkan Cambridge Analytica skandalı, milyonlarca Facebook kullanıcısının verilerinin, siyasi reklamcılık ve manipülasyon amaçlı kullanılmasını ifade ediyor. Bu olay, sosyal medyanın yalan…
Türkiye’de Twitter’ın popülerleşmesi 23 Ekim 2011 Van Depremi ile başladı. 7,2 büyüklüğündeki deprem, ana akım medyaya çok sınırlı bilgilerle yansımıştı. Deprem özellikle Kürtlerin yoğun yaşadığı bölgeleri etkilediği için devletin yeterince etkin müdahale etmediğine yönelik bir kamuoyu oluşmaya başlamıştı. Bununla birlikte Twitter ve Facebook kullanıcıları deprem bölgesinden gönderdikleri bilgilerle, yıkımın ana akım medyada yansıtıldığından daha büyük…
Güney Koreli felsefeci Byung-Chul Han teknolojinin toplum üzerindeki etkileri konusunda öncü düşünürlerden birisi 1956 yılında başlayan hayat hikayesi 1980’lerin başında önemli bir kırılma yaşamış. Metal işçisi olarak çalışırken tek kelime Almanca bilmeden Almanya’da felsefe okumaya karar vermiş. Eğitimini tamamladıktan sonra birçok üniversitede öğretim üyesi olarak çalışmış. Şu anda ise Berlin Sanat Üniversitesi’nde ünlü bir profesör…
Dünyanın en zengin insanlarından biri olan Elon Musk’ın 2022 yılının Ekim ayında Twitter’ı satın almasıyla birlikte ABD ve Dünya gündeminde tartışmalar bitmiyor. Twitter sadece dünyanın en popüler sosyal medya platformlarından biri değil, aynı zamanda siyaset ve ekonomi gündemini en çok etkileyen medya olma özelliği taşıyor. * Musk Twitter’ı satın alır almaz vakit kaybetmeden bir takım…
Dünyada bir milyardan fazla kapalı devre güvenlik kamerası (CCTV) var. Kesin rakamlar bilinmese de, bunların %54’ünün, yani yaklaşık 540 milyon tanesinin Çin’de kurulu olduğu düşünülüyor. Kaba bir hesapla Çin’de 1.000 kişi başına 373 güvenlik kamerası düşüyor. [i] Comparitech adlı firmanın yaptığı araştırmaya göre incelenen en kalabalık 150 şehir arasında en fazla sayıda kapalı devre güvenlik…
Sosyal medya söz konusu olduğunda, “Web3” kavramı, topluluk odaklı, kullanıcıların kendi verileri üzerinde kontrol sağladığı ve kendi içeriklerinden gelir elde edebildiği merkeziyetsiz (gayri merkezi, ademi merkeziyetçi gibi ifadelerle de anılıyor) platformları ifade ediyor. Bu model, mevcut Web2 tabanlı iş modellerine bir alternatif üretiyor ve reklam geliri değil yaratıcı ekonomi üzerine kurgulanıyor. Web2 modelinde, kullanıcı içerikleri…
Elon Musk’ın Twitter’ı satın alması, vizyoner bir milyarderin Dünya gündemini etkileyen sosyal medya platformunda yaşanan birçok sıkıntıyı çözeceğini ve daha geniş kitleleri platforma çekeceğini düşünenler tarafından sevinçle karşılandı. Ancak birçokları gibi ben de bu satın almanın Twitter için sonun başlangıcı olduğunu düşünüyorum. Twitter ve diğer sosyal medya platformları yanlış bilgi, dezenformasyon, sansür kutuplaşma ve veri…
azlasıdır: Tweetler insanların nasıl düşündüklerini, hissettiklerini ve davrandıklarını gösterir ve bize kültürün ne yöne gittiği konusunda bir fikir verir. Bu sebeple, tüketicilerin şimdi ve sonrasında ne düşündüklerini takip etmeye istekli pazarlamacılar için bu raporu hazırladık.”
Dijital tüm meslekleri olduğu gibi gazeteciliği de dönüştürüyor. Herkesin yayıncı olabildiği bir çağda herkes gazeteci de olabilir. Gazetecilik bir girişim olarak görülebilir ve giderek atomize olabilir. Ancak bu durumda gazeteciliğin imtiyazlarından kimlerin faydalanabileceği ya da gazetecilerin sınırlılıklarının kimler için geçerli olduğu sorusunu da cevapsız kalıyor.