İçeriğe geç

Dijital Demokrasi

Bilişim ve iletişim teknolojilerindeki gelişmeler, özellikle bir küresel iletişim ağı olarak tanımlayabileceğimiz internetin yaygınlaşması, ekonomik faaliyetlerin dolaşım yeteneklerini arttırırken, bireylerin bilgi sahibi olma, iletişim kurma ve etkileşim yaratma yeteneklerini de geliştirerek yönetsel süreçlere dâhil olabilme imkânını yaratmıştır. “Elektronik”, “devlet”, “demokrasi”, yönetişim”, “medya” gibi kavramlar çerçevesinde anlamlandırılmaya çalışılan bu süreç, internetin kullanılmaya başlanmasından çok önce matbaanın… Dijital Demokrasi

Büyük Veri Sensin! (video)

Video Metni: Artık hayatımızın büyük bölümünü dijital bir dünya içinde yaşıyoruz. Veriler bu dijital dünyanın yapıtaşları. İnternette yaptığımız her hareket, arama, dosya yükleme ve indirme, paylaşma, yorum yapma, hatta her tıklama veriye dönüşüyor ve milyonlarca insanın ürettiği bu veriler birikerek büyük veriyi oluşturuyor. Büyük veri,  dün  bilgisayarlar, tabletler, GPS’ler ve akıllı telefonlar aracılığıyla toplanıyor, işleniyor… Büyük Veri Sensin! (video)

Bir Steampunk Fantazisi: The League of Extraordinary Gentlemen

“What if”, “Peki ya böyle olsaydı?” diye çevirebileceğimiz bu söz, Anglosakson anlatısının en ilham verici sorularından biri. Bu sorudan yola çıkarak, edebiyat, çizgi roman, sinema hatta müzik eserleri ortaya çıkıyor. Bilim kurgu ve fantaziye keşfedilecek  yeni kıtaların kapıları açılıyor. Peki ya 2. Dünya Savaşı’nı Almanlar kazansaydı? Peki ya Amerika Kıtası’nı Japonlar keşfetseydi? Peki ya bebek… Bir Steampunk Fantazisi: The League of Extraordinary Gentlemen

Modern Kahinler ve Gelecek

Modernite öncesi toplumlarda, kahinler ve astrologlar, yıldızlardan ya da doğaya ait başka parametrelerden hareketle geleceğe yönelik bir takım varsayımlarda bulunuyorlardı. Bu insanlar çoğunlukla dini ya da siyasi otoritenin kontrolü altındaydılar. Bu durumdan dolayı yaptıkları varsayımlar, tahminler ve kehanetler bu kurumların çıkarları doğrultusunda belirleniyor, gelecek siyasi ve dini otoritenin isteğine göre şekillendiriliyordu. Bilimsel ilerleme ve sekülerleşme… Modern Kahinler ve Gelecek

Teknoloji ve Toplum: Telgraf ve İnternet

Teknoloji ile ekonomik ve sosyal yapılar arasındaki ilişkiler son yıllarda internet teknolojisi üzerinden tartışılıyor. İnternet’in ekonomik sistemleri, sosyal ilişkileri, milletler ve kültürler arası ilişkileri ve insan davranışlarını değiştiren etkileri ve gelecek kurguları bu tartışmaların aksını oluşturuyor. İnternetin etkisini tartışırken en önemli iletişim teknolojisindeki en önemli gelişmelerden biri olan telgrafın etkilerini tartışmak, geçmişten geleceğe teknoloji toplum… Teknoloji ve Toplum: Telgraf ve İnternet

İnternet okuryazarlığı diye bir şey var…

    Türkiye’de okuryazarlık oranı yıllardır %90’ların üzerinde gösterilir. Oldukça yüksek bir oran bu. Peki bize ne anlatıyor? Aslına bakarsanız hiçbir şey, çünkü okuryazarlık tanımı oldukça sorunlu. Bir şekilde adını yazıp okuyabilen herkes okuryazar gibi gösteriliyor. Tabelaları, gazete manşetlerini okuyabiliyorsanız, okuryazar kabul ediliyorsunuz. Hatta “okuması var yazması yok” tabiri de özellikle kırsal kesimde çokça duyulur.… İnternet okuryazarlığı diye bir şey var…

Harold Innis: Zaman, Mekan ve İletişim

Şikago Ekolünün kurulması Amerikan İletişim çalışmalarında bir dönüm noktası oldu. John Dewey, George Herbert Mead, Robert Park, Charles Cooley ve Franklin Ford’un Şikago Üniversitesi’nde biraraya gelmesiyle oluşan bu ekol, daha sonraki çalışmaları önemli ölçüde etkiledi. O dönemin çoğu entellektüelleri gibi, onlarda Herbert Spencer’ın toplumu organik bir bütün gibi gören teorisinden etkilenmişlerdi. İletişimi ve ulaşımı, toplumun… Harold Innis: Zaman, Mekan ve İletişim

Hatasız Düşünme Sanatı – Rolf Dobelli

Rolf Dobelli’nin çoğunluğunu gazete yazılarından derlediği Hatasız Düşünme Sanatı, ilk bakışta bir kişisel gelişim kitabı gibi görünse de aslında sosyal psikoloji teorilerinin, gündelik hayatla ilişkilendirerek kolay anlaşılır hale getirildiği bir çalışma. Son zamanlarda okuduğum en kafa açıcı kitaplardan biri diyebilirim.  Kitabın tanıtım metni son derece açıklayıcı: “Beynimiz avcı ve toplayıcı bir yaşam için optimize edilmiş.… Hatasız Düşünme Sanatı – Rolf Dobelli

Elektrik Özgürleştirir mi?

Son yıllarda İnternet ve demokrasi ilişkisi hakkında büyük bir tartışma var. Birçok toplumsal olayda İnternet’in ve İnternet teknolojisi üzerinden gelişen sosyal medyanın rolü üzerinde duruluyor. İnternet, özgürlük, demokrasi kavramları birbiriyle ilişkilendiriliyor. Bir görüş, İnternet’in insanların düşünce ve duygularını diğer insanlarla paylaşmasını kolaylaştırıcı etkisini ve siyasi organizasyonların kitlelere ulaşma kapasitesini arttırarak özgürlük ve demokrasiye katkı sağladığını… Elektrik Özgürleştirir mi?

Büyük Veri (Big Data) Nedir?

Bilişim sektörünün yeni gözde terimi “big data”. Türkçe’de kimi zaman “büyük veri” olarak geçiyor, kimi zaman ise “yüksek/geniş hacimli veri” Mevcut bilgi sistemleriyle işlenemeyecek büyüklükte ve karmaşık veri kümelerinin, çoğu kez veri kümelerinin de kümelerinin, bir araya gelmesiyle oluşan Büyük Veri, bilinen veri tabanı yönetim sistemleriyle işlenemiyor. Bahsi geçen veri büyüklüğünü daha iyi anlamak adına… Büyük Veri (Big Data) Nedir?

Medya Kültürü

Kültür üzerine herkesin üzerinde anlaşabileceği üç temel varsayımda bulunulabilir. Birincisi, insanların birarada yaşadığı yerde kültürden sözetmek mümkündür. İkincisi, farklı toplumlar farklı kültürlere sahiptirler. Son olarak, bireyin kişisel gelişimi ve diğer bireylerle olan ilişkileri kültür tarafından belirlenir. Ancak bu belirlenim parçalı ya da sosyal gerçekliğin bir kısmı olarak alınamaz, çünkü kültür kavramı tüm ekonomik siyasal ve… Medya Kültürü

Medya ve Popüler Kültür

Kitle iletişim araçları ile kültür endüstirisi birbirinden ayrılamaz iki olgudur. Popüler kültür kavramının değişen anlamları ile kitle iletişim teknolojilerindeki değişim birbirine paralel gelişir. Kitle iletişim araçları, daha ‘popüler’ deyimle medya, bugün, toplumdaki anlamlandırma sürecini, neredeyse tekeline almış bir kurumdur. Medya kavramı, ne bir teknolojiyi, ne ideolojik bir aygıtı, ne egemen söylemi, ne kapitalist bir şirketi,… Medya ve Popüler Kültür

Popüler Kültür Kavramı

Birmingam Okulu ya da kültür çalışmaları, günümüz toplumu üzerine yaptıkları araştırmalarda ‘popüler kültür’ olgusunun başlıca çalışma nesnesi olarak almışlardır. Bu kavram aslında Frankfurt Okulunun ‘kitle kültürü’ kavramına karşı geliştirilmiş, ‘kitle’ kavramının sorunlarını aşmak, ve günümüz toplumsal gerçekliğini anlamak için bir çıkış noktası olarak kavramsallaştırılmıştır. Bununla birlikte ‘popüler’ kavramı ‘kitle’ kavramından daha az sorunlu değildir. Öncelikle… Popüler Kültür Kavramı

Kültür, İdeoloji ve Hegemonya

İkinci Dünya Savaşı sonrasında özellikle İngiltere’de kültür üzerine yapılan çalışmalarda, Frankfurt Okulunun geliştirildiği ‘kitle’ kavramı sorunlu bulunmuş, ve aşılmaya çalışılmıştır. Özellikle Richard Hoggard ve Raymond Williams, yaptıkları çalışmalarla, Marksist bir perspektiften kültür konusunu ele almış, ve homojen bir kitle tasarımına dayanmayan, toplumdaki etnik, cinsiyete dayanan ve ekonomik ayrışmaları göz önünde bulunduran bir kültür teorisi geliştirmeye… Kültür, İdeoloji ve Hegemonya

Frankfurt Okulu ve Kültür Endüstrisi

  Marksist literatür içinde kültür konusunu başlı başına somutlaştırarak bir inceleme alanı haline getiren ilk çalışmalar Frankfurt Okulu adıyla tanınan, Sosyal Araştırmalar Enstitüsü tarafından yapılmıştır. Bu aynı zamanda daha sonra kültürel çalışmalar adıyla bir sosyal bilimler disiplini haline gelecek olan çalışmaların da ilk adımı olarak görülebilir. Frankfurt Okulu’nun tarihi üç döneme ayrılabilir. İlk dönem, 1930… Frankfurt Okulu ve Kültür Endüstrisi

Yüksek Kültür, Aşağı Kültür, Kitle Kültürü

Sanayileşmenin gelişmesiyle birlikte toplumsal ilişkiler kalıtsal ayrıcalıklara dayanan tabakalaşma sisteminden biçimsel eşitlikçilik sisteme doğru dönüşür. Ernest Gellner’in altını çizdiği gibi sanayi toplumu meşru bir merkezi iktidara ihtiyaç duyar. Bu merkezi iktidar meşruluğunu laik ve rasyonel idealler olan, demokrasi, eşitlik ve maddi adalet dalayımıyla sağlamaya çalışır. Ancak bu değerlerin topluma yukarıdan dayatıldığı ya da egemen bir… Yüksek Kültür, Aşağı Kültür, Kitle Kültürü

Dini Cemaat, Modern Toplum ve İletişim

Benedict Anderson, Ernest Gellner’in aksine milliyetçiliği ve ulus-devlet olgusunu sanayileşmenin zorunlu bir sonucu gibi görmez. Kapitalizm, yazılı kültürün yaygınlaşması, nüfusunun artması, kentleşme, kitle iletişim araçlarının gelişmesi ve milliyetçilik aynı zamanlı gelişmelerdir. Bununla birlikte, milliyetçilik ile bunlar arasında doğrudan nedensel bağlılıklar yoktur.[1] Anderson milliyetçiliğin ulusların kendi öz-bilinçlerinin uyanma süreci değil, ulusların olmadığı yerde onları icat eden… Dini Cemaat, Modern Toplum ve İletişim

Sanayileşme, Milliyetçilik ve Kültür

Ernest Gellner, milliyetçiliğin ortaya çıkışının sebeblerini incelerken, toplumun tarihsel gelişimini üç ana döneme ayırır: (1) Avcılık toplayıcılık dönemi, (2) Tarım dönemi, (3) Sanayi dönemi. [1] Gellner’e göre, ‘millet’ nosyonunun gelişebilmesi için devletin, meşruiyetini garanti altına alması zorunluluğu vardır. Bu anlamda tarım öncesi avcılık ve toplayıcılık döneminde milletten ya da milliyetçilikten söz edilemez. Tarım döneminde ise… Sanayileşme, Milliyetçilik ve Kültür

İletişim Kavramı

James Carey Kültür Olarak İletişim  (Communication as Culture) adlı kitabında iletişimi, “.. gerçekliğin üretildiği, süreklileştirildiği, transfer edildiği ve yeniden kurulduğu sembolik bir süreç.” [1] olarak tanımlar. Bu tanım ‘kültür kavramını’ içerecek kadar geniştir. Carey tanımı açimlar; iletişim gerçekliği üretir, çünkü buna zorunludur. Öncelikle olayların, nesnelerin ve süreçlerin varolduğu bir gerçek hayatın (hakikatin) olduğu kesindir. Bununla… İletişim Kavramı