İçeriğe geç

Türkiye’de Gericiliğin Retoriği Nasıl İşliyor?

(Albert O. Hirschman’ın “Gericiliğin Retoriği” çerçevesinden bir Türkiye okuması) Albert O. Hirschman (1915–2012), 20. yüzyılın en özgün siyaset bilimcilerinden ve iktisatçılarından biri. Özellikle kalkınma iktisadı, demokrasi, toplumsal değişim ve siyasal söylem üzerine geliştirdiği analizlerle tanınıyor. Hirschman “sınıflandırması zor” ama etkisi geniş düşünürlerinden biri. Onu yalnızca bir iktisatçı, yalnızca bir siyaset bilimci ya da yalnızca bir… Türkiye’de Gericiliğin Retoriği Nasıl İşliyor?

Kutuplaşma Değil, Paralel Evrenler Siyaseti

Bugün siyaset meclislerde, miting meydanlarında ya da parti programlarında değil; akışlarda, öneri motorlarında ve görünmez sıralama sistemlerinde kuruluyor. Sandık hala var, ama karar sandıkta verilmiyor. Algoritma çağında siyaset, kolektif öznenin çözülmesiyle başlıyor. Yurttaş yerini kullanıcıya, seçmen yerini veri noktasına bırakıyor. Örgütlü toplumun yerini, tek tek profillenen bireylerin parçalı psikografileri alıyor. Artık “neye inanıyorsun?” değil; “neye… Kutuplaşma Değil, Paralel Evrenler Siyaseti

Kutuplaşmanın Asıl Sebebi “Ne” Düşündüğümüz Değil, “Nasıl” Düşündüğümüz

Türkiye’de herhangi bir haber kanalını açtığınızda, X’teki “Gündemdekiler” sekmesine baktığınızda veya gergin bir aile yemeğinde masanın ortasına siyaset düştüğünde hissettiğiniz o duygu tanıdık mı? Hani sanki iki farklı gezegenin insanları konuşuyor gibidir. Kelimeler aynıdır ama anlamlar çarpışır. Yıllardır bize bu çatışmanın sebebinin ideolojiler olduğu söylendi: Sağcılar ve Solcular, Laikler ve Muhafazakarlar, Modernler ve Gelenekçiler… Ancak,… Kutuplaşmanın Asıl Sebebi “Ne” Düşündüğümüz Değil, “Nasıl” Düşündüğümüz

The Technological Republic” Üzerine: Batı’nın Dirilişi için Sert Güç Manifestosu mu, Yoksa Tekno-Monarşi Çağrısı mı?

Alexander C. Karp ve Nicholas W. Zamiska’nın birlikte kaleme aldığı The Technological Republic: Hard Power, Soft Belief, and the Future of the West (2025), teknoloji ve jeopolitik kesişiminde konumlanan politik bir çağrı niteliğinde. Yayınlandığı ay New York Times Bestseller olan kitabın içeriği kadar yazarları da tartışma konusu. Alexander C. Karp, Pentagon ile yakın çalışan bir… The Technological Republic” Üzerine: Batı’nın Dirilişi için Sert Güç Manifestosu mu, Yoksa Tekno-Monarşi Çağrısı mı?

Yapay Zeka Destekli Gözetim ve İzleme

Bugün sokakları izleyen kameralar, sosyal medya gönderilerini tarayan algoritmalar ve konumumuzu takip eden akıllı telefonlarla yaşıyoruz. Yapay zeka (YZ), bu gözetim sistemlerine süper güç kazandırıyor: Artık insanlar hakkında devasa miktarda veriyi analiz etmek daha ucuz, daha hızlı ve daha yaygın. Elbette bu, kayıp bir kişiyi bulmak gibi meşru amaçlar için kullanılabilir; ancak aynı zamanda daha… Yapay Zeka Destekli Gözetim ve İzleme

Teknofeodalizm: Kapitalizmi Ne Öldürdü? – Yanis Varoufakis

Yanis Varoufakis’in Teknofeodalizm: Kapitalizmi Ne Öldürdü? adlı kitabı, dijital çağda kapitalizmin dönüşümünü ele alıyor. Varoufakis’e göre, kapitalizm artık sona ermiş durumda ve yerine teknofeodalizm adını verdiği, dijital platformların ve “bulut sermayesi”nin hâkim olduğu yeni bir sistem gelmiştir. Bu sistem, geçmişin piyasa rekabetine dayalı kapitalizminden farklı olarak, kullanıcıların ve işletmelerin platformlara bağımlı olduğu, rant temelli bir ekonomik düzene dayanıyor. Kitap, bu dönüşümün arkasındaki tarihsel, teknolojik ve politik güçleri analiz ederken, toplumların bu yeni düzene nasıl uyum sağlayabileceği ve direnç gösterebileceği konularını tartışıyor.

Yapay Zeka için Uyarı Hakkı

Yapay zeka teknolojisinin öncülerinden sayılan, Montreal Üniversitesi Öğrenme Algoritmaları Enstitüsü başkanı Yoshua Bengio, geçtiğimiz hafta CNBC’ye verdiği röportajda, yapay zekanın toplum üzerindeki olası olumsuz etkileri konusunda uyardı ve risklerini azaltmak için daha fazla araştırma ve düzenleme yapılması çağrısında bulundu. Bengio, gelişmiş yapay zeka sistemlerinin inşasının milyarlarca dolara mal olduğunu, önemli bir uzmanlık birikimi gerektirdiğini dolayısıyla… Yapay Zeka için Uyarı Hakkı

Bilgi Teknolojilerinin Dönüştürücü Gücü: Yuval Noah Harari’nin Perspektifinden Bir Bakış

Bilgi teknolojileri, insan toplumlarını derinlemesine şekillendirmiştir ve genellikle hem büyük ilerleme potansiyeli hem de yıkıcı sonuçları olan iki ucu keskin bir bıçak gibi hareket eder. *Sapiens*, *Homo Deus* ve *21. Yüzyıl için 21 Ders* adlı eserleriyle tanınan ünlü tarihçi Yuval Noah Harari, bu dönüşümleri incelemek için etkileyici bir çerçeve sunuyor. Onun perspektifiyle, bu teknolojilerin tarihsel,… Bilgi Teknolojilerinin Dönüştürücü Gücü: Yuval Noah Harari’nin Perspektifinden Bir Bakış

Ekonomik ve Tarihsel Perspektiflerle İktidar ve Teknoloji

Son birkaç yıldır yapay zeka teknolojisi, küresel düzeyde  en tartışmalı konularından biri haline geldi. Gün geçtikçe daha fazla alanda kullanılmaya başlanan bu teknoloji, insanlık için büyük fırsatlar sunarken, ciddi endişelere de sebep oluyor. Örneğin, yapay zekanın sağlık, finans ve ulaşım gibi sektörlerde verimliliği artırma potansiyeli büyük bir heyecanla karşılanırken, istihdam üzerindeki olumsuz etkileri, yapay zeka önyargısının doğurabileceği ayrımcılık ve hak ihlalleri, kişisel veri gizliliği, gözetim, sentetik içerikler ile dezenformasyon gibi sorunlar da gündeme geliyor. Özellikle büyük teknoloji şirketlerinin bu alandaki hakimiyeti, teknolojinin toplum üzerindeki etkilerini ve iktidar ilişkilerini yeniden düşünmeyi zorunlu kılıyor. Bu bağlamda, Daron Acemoğlu* ve Simon Johnson’ın** birlikte kaleme aldıkları “İktidar ve Teknoloji” kitabı, teknolojinin tarihsel süreçte nasıl kontrol edildiğini ve bu kontrolün toplumsal eşitsizliklere nasıl yol açtığını birçok tarihsel örnek ile inceleyerek, gelecekte daha demokratik ve eşitlikçi bir teknolojik düzenin nasıl kurulabileceği üzerine bir ‘vizyon’ sunuyor.

“Deepfake” Demokrasi

Dünyada en çok seçmene sahip, en büyük demokratik seçimi Hindistan’da yapılıyor. Seçim kampanyalarında deepfake videolar öne çıkıyor. El Cezire’nin haberine göre, Hindistan’daki siyasi partiler, Nisan ve Mayıs aylarında gerçekleşecek parlamento seçimleri öncesinde yapay zeka tarafından oluşturulan kampanya mesajlarını benimsedi. İktidardaki Bharatiya Janata Partisi’nin (BJP) başkanı Başbakan Narendra Modi,  2020’deki kampanya videolarında yapay zeka kullanımına öncülük etmişti.… “Deepfake” Demokrasi

Yapay Zekanın Seçim Kampanyalarında Kullanımı

Son birkaç on yıl içinde, Yapay Zeka (YZ) teknolojisindeki hızlı gelişmeler, siyasal kampanya stratejilerinde radikal değişikliklere yol açtı. Modern siyaset, artık sadece geleneksel medya ve kamusal etkinliklere dayanmıyor; aynı zamanda veri analizi, algoritmik hedefleme ve dijital stratejileri kapsıyor. Bu dönüşüm, siyasi partilerin ve kampanyaların, seçmenleri etkileme ve destek kazanma yöntemlerinde önemli değişimlere sebep oldu. YZ,… Yapay Zekanın Seçim Kampanyalarında Kullanımı

Yapay Zeka ile Demokrasinin Geleceği

Yapay zeka (YZ), hayatımızın çeşitli alanlarına nüfuz etmeye devam ettikçe, demokratik süreçleri güçlendirme ve sivil toplumda katılımı teşvik etme potansiyelini anlamamız kolaylaşıyor. Siyasi karar süreçlerine daha fazla vatandaşın katılmasının, toplumdaki demokrasi kültürünü geliştireceği varsayımından hareketle; bu yazıda YZ’nin toplumsal katılımı teşvik etmesine yönelik yolları inceleyecek ve dünyadan örnekler ile YZ’nin demokrasiye nasıl katkılar sağlayabileceğini anlamaya… Yapay Zeka ile Demokrasinin Geleceği

Yapay Zeka Hakkında Mutlaka Seyretmeniz Gereken 5 Belgesel

Yapay zeka, son yıllarda en öne çıkan teknolojilerden biri haline geldi. Ancak bu teknolojinin ardında yatan karmaşık hikayeler, etik tartışmalar ve gelecek vizyonu nedir? Yapay zeka hakkında yapılan belgeseller, bu soruların cevaplarını araştırarak, bu devrimin sadece teknolojik değil, aynı zamanda toplumsal, kültürel ve hatta felsefi boyutlarını da aydınlatıyor. Bu belgeseller, yapay zekanın sadece bir bilgisayar… Yapay Zeka Hakkında Mutlaka Seyretmeniz Gereken 5 Belgesel

Parti İçinde Platform Siyaseti: Momentum Örneği

Momentum, İngiltere’deki İşçi Partisi’nin sol kanadını destekleyen sivil politik bir harekettir. Momentum’un amacı, politikaya sosyalist bir yaklaşım getirerek ve toplumda katılımı ve demokrasiyi teşvik ederek sosyal adaleti geliştirmek. Momentum, genellikle İşçi Partisi’nin (Labour Party) geleneksel sol kanadını temsil ediyor. Kuruluş: Momentum, Jeremy Corbyn’in İşçi Partisi liderliği için 2015’teki başarılı seçim kampanyasının hemen ardından kuruldu. Corbyn’in… Parti İçinde Platform Siyaseti: Momentum Örneği

Otoriter Rejimlerde İnternet Kapatmaları

Dünya giderek daha çok bağlantılı hale geldikçe, internet bilgi yayma ve demokratik katılım için çok güçlü bir araç haline geldi. Bununla birlikte, otoriter rejimlerde internet bir mücadele alanına dönüştü. Hükümetler internet kapatmalarını seçimleri manipüle etmek ve muhalefeti bastırmak için bir aparat olarak kullanmaya başladı.1 İnternet kapatmaları otoriter rejimlerde demokrasi ve insan hakları üzerinde derin ve… Otoriter Rejimlerde İnternet Kapatmaları

Cambridge Analytica Skandalı Nedir?

Kemal Kılıçdaroğlu’nun dün geceki Twitter mesajı ile Cambridge Analytica skandalı Türkiye’de tekrar gündeme geldi. Aslında bunu bekliyordum, çünkü bu önemli seçimde bu tür dezenformasyon ve manipülasyon çalışmalarının önemli rol oynayacağını düşünüyordum.  2018 yılında ortaya çıkan Cambridge Analytica skandalı, milyonlarca Facebook kullanıcısının verilerinin, siyasi reklamcılık ve manipülasyon amaçlı kullanılmasını ifade ediyor. Bu olay, sosyal medyanın yalan… Cambridge Analytica Skandalı Nedir?

Yapay Zeka, Propaganda ve Dezenformasyon

Yapay Zeka (YZ), görevleri otomatikleştirme, verimliliği artırma ve yeni iş fırsatlar sağlama becerisiyle teknoloji dünyasında büyük bir değişimin taşıyıcısı haline geldi. Tüm büyük devletler ve şirketlerin odak noktası son 6 aydır gündemden düşmeyen ChatGPT ve benzeri Üretken Yapay Zeka uygulamaları oldu. YZ’nin yükselişiyle birlikte, propaganda ve dezenformasyon için kullanılma potansiyeli konusunda da artan bir endişe… Yapay Zeka, Propaganda ve Dezenformasyon

Yapay Zeka, Siyaset ve Seçimler

2022 yılı Kasım ayında ChatGPT’nin yeni sürümünün popüler olmasıyla sohbet robotlarına (Chatbots) olan ilgi arttı. Temelde şirketlerin kamu ve sivil toplum kurumlarının bilgi vermek amacıyla kullandığı sohbet robotları, yapay zeka teknolojisi ile birlikte artık farklı birçok amaç için kullanılıyor. Sohbet Robotları, temel olarak doğal insan sohbetini taklit eden yazılımlardır. Başlıca iki sohbet robotu modeli var.… Yapay Zeka, Siyaset ve Seçimler

Bazı Toplumlar Niçin Felaket Getiren Kararlar Alırlar?

Giriş 6 Şubat 2023 Büyük Güneydoğu Depremlerinde binlerce ev yıkıldı, on binlerce insanımız hayatını kaybetti. Bu büyük felaket sonrasında kuşkusuz büyük bir insanlık dramı yaşandı ve yaşanmaya devam ediyor. Hiçbir toplum bu ölçekte yıkıcı sonuçları olan bir depremin altından kolaylıkla kalkamaz ve yaralarını kısa sürede saramaz. Elbette bu felaketin siyasi ve ekonomik sonuçları olacak ve… Bazı Toplumlar Niçin Felaket Getiren Kararlar Alırlar?