İçeriğe geç

Pentagon -Anthropic Vakası Yapay Zekanın Geleceği için Bir Dönüm Noktası Olabilir

27 Şubat 2026’da yapay zeka dünyasında insanlığın kaderini belirleyici bir şey oldu. ABD Savunma Bakanlığı, yapay zeka modeli Claude’un üreticisi Anthropic’i bir “tedarik zinciri riski” olarak ilan etti. Gerekçe, Anthropic’in, Pentagon’a verdiği yapay zeka modelini “tüm yasal amaçlar doğrultusunda” kullanmasına izin vermemesiydi. Şirket iki şeyi reddediyordu: Amerikalıların kitlesel gözetlenmesi ve insan onayı olmaksızın ateşlenen otonom… 

Yapay Zeka ve İstihdam: Veriler Beklediğimizden Çok Farklı Bir Hikaye Anlatıyor

Yapay zeka dendiğinde kamusal tartışma çok hızlı biçimde aynı korkuya kilitleniyor: “Makineler insanların işini elinden alacak mı?” Bu soru güçlü, çarpıcı ve anlaşılır; ama çoğu zaman asıl dönüşümü görmemizi de engelliyor. Çünkü bugün verilerin anlattığı hikaye, ne tam bir istihdam kıyametine ne de teknoloji şirketlerinin vaat ettiği pürüzsüz bir verimlilik devrimine benziyor. Daha karmaşık, daha… 

10 Soruda Pentagon-Anthropic Krizi

1. Pentagon ve Anthropic arasındaki krizin temel sebebi nedir? Krizin merkezinde, Anthropic’in geliştirdiği yapay zeka modeli Claude‘un askeri amaçlarla kullanımına yönelik getirilen kısıtlamalar yer almaktadır. Anthropic ile Pentagon arasında süregelen 200 milyon dolarlık sözleşme müzakerelerinde, şirket teknolojisinin “kitlesel iç gözetim” ve “tam otonom silah sistemleri” için kullanılmamasını şart koşmuştur. Trump yönetimi ve Pentagon ise yapay… 

Robotlarla Savaşmalı mıyız?

Geçtiğimiz hafta Reuters’ta yer alan bir haber, otomotiv sektöründe sessizce büyüyen bir gerilimi görünür kıldı. Hyundai Motor’un Güney Kore’deki sendikası, şirketin üretim hatlarına humanoid (insan benzeri) robotlar entegre etme planına karşı uyarıda bulundu. Sendikaya göre bu adım, doğrudan istihdamı tehdit ediyor. Hyundai ise robot yatırımlarını verimlilik, güvenlik ve uzun vadeli rekabet gücü çerçevesinde değerlendiriyor. Haberde… 

Türkiye’de Gericiliğin Retoriği Nasıl İşliyor?

(Albert O. Hirschman’ın “Gericiliğin Retoriği” çerçevesinden bir Türkiye okuması) Albert O. Hirschman (1915–2012), 20. yüzyılın en özgün siyaset bilimcilerinden ve iktisatçılarından biri. Özellikle kalkınma iktisadı, demokrasi, toplumsal değişim ve siyasal söylem üzerine geliştirdiği analizlerle tanınıyor. Hirschman “sınıflandırması zor” ama etkisi geniş düşünürlerinden biri. Onu yalnızca bir iktisatçı, yalnızca bir siyaset bilimci ya da yalnızca bir… 

Yuval Noah Harari’den Yapay Zeka Hakkında 7 Sarsıcı Gerçek

2026 yılı Ocak ayında Davos’ta gerçekleştirilen Dünya Ekonomik Forumu’nun (WEF) şüphesiz ki en önemli konu başlığı yapay zeka teknolojisiydi. Yapay zeka (YZ) hakkında yapılan birçok konuşmanın ve röportajın arasında en öne çıkanı ise tarihçi yazar Yuval Noah Harari’nin gerçekleştirdiği “Yapay Zeka ve İnsanlık Üzerine Dürüst Bir Sohbet” başlıklı konuşması oldu. Konuşma, YZ’nin sadece bir teknoloji… 

Kutuplaşma Değil, Paralel Evrenler Siyaseti

Bugün siyaset meclislerde, miting meydanlarında ya da parti programlarında değil; akışlarda, öneri motorlarında ve görünmez sıralama sistemlerinde kuruluyor. Sandık hala var, ama karar sandıkta verilmiyor. Algoritma çağında siyaset, kolektif öznenin çözülmesiyle başlıyor. Yurttaş yerini kullanıcıya, seçmen yerini veri noktasına bırakıyor. Örgütlü toplumun yerini, tek tek profillenen bireylerin parçalı psikografileri alıyor. Artık “neye inanıyorsun?” değil; “neye… 

Kutuplaşmanın Asıl Sebebi “Ne” Düşündüğümüz Değil, “Nasıl” Düşündüğümüz

Türkiye’de herhangi bir haber kanalını açtığınızda, X’teki “Gündemdekiler” sekmesine baktığınızda veya gergin bir aile yemeğinde masanın ortasına siyaset düştüğünde hissettiğiniz o duygu tanıdık mı? Hani sanki iki farklı gezegenin insanları konuşuyor gibidir. Kelimeler aynıdır ama anlamlar çarpışır. Yıllardır bize bu çatışmanın sebebinin ideolojiler olduğu söylendi: Sağcılar ve Solcular, Laikler ve Muhafazakarlar, Modernler ve Gelenekçiler… Ancak,… 

Paris Yapay Zeka Zirvesi Ardından Taraflar Netleşti

10-11 Şubat tarihlerinde Paris’te düzenlenen Yapay Zeka Eylem Zirvesi, yapay zekanın olumsuz toplumsal etkilerinin ne kadar ciddi ve yakın olduğunu gözler önüne serdi. Zirve sonrasında yayınlanan kapsayıcı ve sürdürülebilir yapay zeka hakkındaki bildiri 60’tan fazla ülke tarafından imzalanırken, ABD ve İngiltere tarafından desteklenmedi.

Teknofeodalizm: Kapitalizmi Ne Öldürdü? – Yanis Varoufakis

Yanis Varoufakis’in Teknofeodalizm: Kapitalizmi Ne Öldürdü? adlı kitabı, dijital çağda kapitalizmin dönüşümünü ele alıyor. Varoufakis’e göre, kapitalizm artık sona ermiş durumda ve yerine teknofeodalizm adını verdiği, dijital platformların ve “bulut sermayesi”nin hâkim olduğu yeni bir sistem gelmiştir. Bu sistem, geçmişin piyasa rekabetine dayalı kapitalizminden farklı olarak, kullanıcıların ve işletmelerin platformlara bağımlı olduğu, rant temelli bir ekonomik düzene dayanıyor. Kitap, bu dönüşümün arkasındaki tarihsel, teknolojik ve politik güçleri analiz ederken, toplumların bu yeni düzene nasıl uyum sağlayabileceği ve direnç gösterebileceği konularını tartışıyor.

Veri, güvenlik ve adalet: Başka bir internet mümkün mü?

İnterneti her şeyin altyapısına dönüştüren dijital dönüşüm ve platform kapitalizmi, tekelleşme, verileştirme ve finanslaştırma ile toplumları kontrol altında tutmayı kolaylaştırarak neoliberal politikaların bütüncül modelini tamamlıyor. Özellikle Snowden sonrası dünyada Silikon Vadisi, geleneksel ekonomik yapıları tehdit eden ilerlemeci yönünü terk ederek merkezileşmeyi, eşitsizlikleri ve güç yoğunlaşmasını derinleştiren, savaş ve çatışmadan beslenen bir barbarlığın hizmetine girdi. 

Ekonomik ve Tarihsel Perspektiflerle İktidar ve Teknoloji

Son birkaç yıldır yapay zeka teknolojisi, küresel düzeyde  en tartışmalı konularından biri haline geldi. Gün geçtikçe daha fazla alanda kullanılmaya başlanan bu teknoloji, insanlık için büyük fırsatlar sunarken, ciddi endişelere de sebep oluyor. Örneğin, yapay zekanın sağlık, finans ve ulaşım gibi sektörlerde verimliliği artırma potansiyeli büyük bir heyecanla karşılanırken, istihdam üzerindeki olumsuz etkileri, yapay zeka önyargısının doğurabileceği ayrımcılık ve hak ihlalleri, kişisel veri gizliliği, gözetim, sentetik içerikler ile dezenformasyon gibi sorunlar da gündeme geliyor. Özellikle büyük teknoloji şirketlerinin bu alandaki hakimiyeti, teknolojinin toplum üzerindeki etkilerini ve iktidar ilişkilerini yeniden düşünmeyi zorunlu kılıyor. Bu bağlamda, Daron Acemoğlu* ve Simon Johnson’ın** birlikte kaleme aldıkları “İktidar ve Teknoloji” kitabı, teknolojinin tarihsel süreçte nasıl kontrol edildiğini ve bu kontrolün toplumsal eşitsizliklere nasıl yol açtığını birçok tarihsel örnek ile inceleyerek, gelecekte daha demokratik ve eşitlikçi bir teknolojik düzenin nasıl kurulabileceği üzerine bir ‘vizyon’ sunuyor.

“Deepfake” Demokrasi

Dünyada en çok seçmene sahip, en büyük demokratik seçimi Hindistan’da yapılıyor. Seçim kampanyalarında deepfake videolar öne çıkıyor. El Cezire’nin haberine göre, Hindistan’daki siyasi partiler, Nisan ve Mayıs aylarında gerçekleşecek parlamento seçimleri öncesinde yapay zeka tarafından oluşturulan kampanya mesajlarını benimsedi. İktidardaki Bharatiya Janata Partisi’nin (BJP) başkanı Başbakan Narendra Modi,  2020’deki kampanya videolarında yapay zeka kullanımına öncülük etmişti.… 

Yapay Zekanın Seçim Kampanyalarında Kullanımı

Son birkaç on yıl içinde, Yapay Zeka (YZ) teknolojisindeki hızlı gelişmeler, siyasal kampanya stratejilerinde radikal değişikliklere yol açtı. Modern siyaset, artık sadece geleneksel medya ve kamusal etkinliklere dayanmıyor; aynı zamanda veri analizi, algoritmik hedefleme ve dijital stratejileri kapsıyor. Bu dönüşüm, siyasi partilerin ve kampanyaların, seçmenleri etkileme ve destek kazanma yöntemlerinde önemli değişimlere sebep oldu. YZ,… 

Yapay Zekanın İş ve İstihdamın Geleceği Üzerine Olumsuz Sonuçları Hafifletmek İçin Stratejiler

Yapay zeka (YZ) teknolojilerinin hızlı gelişimi, işgücü piyasası ve işin geleceği üzerindeki potansiyel etkileri nedeniyle endişelere yol açmakta. YZ, şüphesiz topluma sayısız fayda sağlayabilirken, potansiyel olumsuz sonuçları değerlendirmek ve hafifletmek de kamunun ve sivil toplumun görevleri arasında. Bu yazıda, YZ’nin iş ve istihdamın geleceği üzerinde nasıl bir etkisi olabileceğini inceleyecek ve toplumun yararına olanaklar sağlarken… 

Yapay Zeka ile Demokrasinin Geleceği

Yapay zeka (YZ), hayatımızın çeşitli alanlarına nüfuz etmeye devam ettikçe, demokratik süreçleri güçlendirme ve sivil toplumda katılımı teşvik etme potansiyelini anlamamız kolaylaşıyor. Siyasi karar süreçlerine daha fazla vatandaşın katılmasının, toplumdaki demokrasi kültürünü geliştireceği varsayımından hareketle; bu yazıda YZ’nin toplumsal katılımı teşvik etmesine yönelik yolları inceleyecek ve dünyadan örnekler ile YZ’nin demokrasiye nasıl katkılar sağlayabileceğini anlamaya… 

Sosyal Fayda İçin Yapay Zeka

Sağlıktan eğitime, iklim krizinden sosyal adalete kadar yapay zeka (YZ) dünyadaki en acil sorunları ele almak adına güçlü bir araç olarak görülüyor. Ancak bu teknolojilerin herkes için faydalı olmasını sağlamak için, dijital eşitsizlikleri (dijital bölünme ya da dijital uçurum) ele alma ve YZ’yi dezavantajlı topluluklar için erişilebilir hale getirme yönünde adımlar atılması gerekiyor. Bu yazıda,… 

Yapay Zeka İş Hayatını Dönüştürürken İşletmeler Nasıl Hazırlanabilir?

Yapay Zeka (YZ) teknolojilerinin yaygınlaşması, günlük yaşamlarımızı ve profesyonel ortamlarımızı önemli ölçüde dönüştürüyor. Yapay zeka artık geleceğe yönelik bir kavram olmaktan çıkarak, bir büyüme ve geçiş döneminin katalizörü olarak giderek daha etkili bir araç, verimliliği sağlayan bir süper asistan olarak görülüyor. Metin, görsel, ses ve video gibi içerikler hazırlayabilen, iş içerikleri ve hesaplamalarını müthiş bir… 

Parti İçinde Platform Siyaseti: Momentum Örneği

Momentum, İngiltere’deki İşçi Partisi’nin sol kanadını destekleyen sivil politik bir harekettir. Momentum’un amacı, politikaya sosyalist bir yaklaşım getirerek ve toplumda katılımı ve demokrasiyi teşvik ederek sosyal adaleti geliştirmek. Momentum, genellikle İşçi Partisi’nin (Labour Party) geleneksel sol kanadını temsil ediyor. Kuruluş: Momentum, Jeremy Corbyn’in İşçi Partisi liderliği için 2015’teki başarılı seçim kampanyasının hemen ardından kuruldu. Corbyn’in… 

İşlerin Geleceği Raporu 2023

Dünya Ekonomik Forumu tarafından Mayıs ayında yayınlanan “İşlerin Geleceği Raporu, 2023”, mevcut işlerin yaklaşık dörtte birinin (%23) önümüzdeki beş yıl içinde değişeceğini ve işlerin %2’sinin kaybolacağını öngörüyor. 803 şirketten alınan verilere göre, işverenlerin 673 milyon işe karşılık gelen veri seti içinde 69 milyon yeni işin ortaya çıkması, 83 milyon işin ortadan kalkması bekleniyor. Bu da…