İçeriğe geç

Kıyameti Kim Satıyor? Yapay Zeka Korkusunun Ekonomi Politiği

Eylül 2026’nın ikinci haftasında bir istifa mektubu 110 milyon kez görüntülendi. Anthropic’ten ayrılan araştırmacı Jacob Coxon, öncü laboratuvarları “hayatlarımızla kumar oynamakla” suçluyordu. Asıl gürültü ertesinde koptu: şirketin güvenlik ve hizalama araştırmalarını yöneten Evan Hubinger mektuba arka çıktı, yapay zekanın bütün insanları öldürebileceğine içtenlikle inandıklarını, önümüzdeki on yıl için yok oluş ihtimalini yüzde 10’un üzerinde gördüğünü… 

Idiocracy: 20 Yıl Öncesinden Korkutucu Bir Kehanet

Idiocracy’yi yaklaşık 20 yıl önce seyrettiğimde çok eğlendiğimi hatırlıyorum. Şimdi tekrar seyrettiğimde ise, bugünün sosyal, ekonomik ve politik düzenine yürmi yıl öncesinden yöneltilmiş keskin bir eleştiri gibi görünüyor.  ABD ordusunun en “sıradan” ve ortalama askeri olarak seçilen Joe Bauers (Luke Wilson) ve bir hayat kadını olan Rita (Maya Rudolph), Pentagon’un çok gizli bir askerî kış… 

Muskizm: 21. Yüzyıl İçin Bir İşletim Sistemi

Elon Musk hakkında herkesin bir cümlesi var. Dâhi. Şarlatan. Kurtarıcı. Trol. Bu cümleler birbirinden ne kadar farklı görünse de ortak bir kusuru paylaşıyorlar: hepsi Musk’ı salt bir birey olarak ele alıyor. Onu anlamak için karakterini masaya yatırmayı, çocukluğunu deşmeyi, davranış bozukluklarını sınıflandırmayı öneriyorlar. Quinn Slobodian ve Ben Tarnoff’un Nisan 2026’da HarperCollins’ten çıkan kitabı Muskism: A… 

Türkiye’de Gericiliğin Retoriği Nasıl İşliyor?

(Albert O. Hirschman’ın “Gericiliğin Retoriği” çerçevesinden bir Türkiye okuması) Albert O. Hirschman (1915–2012), 20. yüzyılın en özgün siyaset bilimcilerinden ve iktisatçılarından biri. Özellikle kalkınma iktisadı, demokrasi, toplumsal değişim ve siyasal söylem üzerine geliştirdiği analizlerle tanınıyor. Hirschman “sınıflandırması zor” ama etkisi geniş düşünürlerinden biri. Onu yalnızca bir iktisatçı, yalnızca bir siyaset bilimci ya da yalnızca bir… 

Kutuplaşma Değil, Paralel Evrenler Siyaseti

Bugün siyaset meclislerde, miting meydanlarında ya da parti programlarında değil; akışlarda, öneri motorlarında ve görünmez sıralama sistemlerinde kuruluyor. Sandık hala var, ama karar sandıkta verilmiyor. Algoritma çağında siyaset, kolektif öznenin çözülmesiyle başlıyor. Yurttaş yerini kullanıcıya, seçmen yerini veri noktasına bırakıyor. Örgütlü toplumun yerini, tek tek profillenen bireylerin parçalı psikografileri alıyor. Artık “neye inanıyorsun?” değil; “neye… 

Kutuplaşmanın Asıl Sebebi “Ne” Düşündüğümüz Değil, “Nasıl” Düşündüğümüz

Türkiye’de herhangi bir haber kanalını açtığınızda, X’teki “Gündemdekiler” sekmesine baktığınızda veya gergin bir aile yemeğinde masanın ortasına siyaset düştüğünde hissettiğiniz o duygu tanıdık mı? Hani sanki iki farklı gezegenin insanları konuşuyor gibidir. Kelimeler aynıdır ama anlamlar çarpışır. Yıllardır bize bu çatışmanın sebebinin ideolojiler olduğu söylendi: Sağcılar ve Solcular, Laikler ve Muhafazakarlar, Modernler ve Gelenekçiler… Ancak,… 

The Technological Republic” Üzerine: Batı’nın Dirilişi için Sert Güç Manifestosu mu, Yoksa Tekno-Monarşi Çağrısı mı?

Alexander C. Karp ve Nicholas W. Zamiska’nın birlikte kaleme aldığı The Technological Republic: Hard Power, Soft Belief, and the Future of the West (2025), teknoloji ve jeopolitik kesişiminde konumlanan politik bir çağrı niteliğinde. Yayınlandığı ay New York Times Bestseller olan kitabın içeriği kadar yazarları da tartışma konusu. Alexander C. Karp, Pentagon ile yakın çalışan bir… 

Yapay Zeka Destekli Gözetim ve İzleme

Bugün sokakları izleyen kameralar, sosyal medya gönderilerini tarayan algoritmalar ve konumumuzu takip eden akıllı telefonlarla yaşıyoruz. Yapay zeka (YZ), bu gözetim sistemlerine süper güç kazandırıyor: Artık insanlar hakkında devasa miktarda veriyi analiz etmek daha ucuz, daha hızlı ve daha yaygın. Elbette bu, kayıp bir kişiyi bulmak gibi meşru amaçlar için kullanılabilir; ancak aynı zamanda daha… 

Teknofeodalizm: Kapitalizmi Ne Öldürdü? – Yanis Varoufakis

Yanis Varoufakis’in Teknofeodalizm: Kapitalizmi Ne Öldürdü? adlı kitabı, dijital çağda kapitalizmin dönüşümünü ele alıyor. Varoufakis’e göre, kapitalizm artık sona ermiş durumda ve yerine teknofeodalizm adını verdiği, dijital platformların ve “bulut sermayesi”nin hâkim olduğu yeni bir sistem gelmiştir. Bu sistem, geçmişin piyasa rekabetine dayalı kapitalizminden farklı olarak, kullanıcıların ve işletmelerin platformlara bağımlı olduğu, rant temelli bir… 

Yapay Zeka için Uyarı Hakkı

Yapay zeka teknolojisinin öncülerinden sayılan, Montreal Üniversitesi Öğrenme Algoritmaları Enstitüsü başkanı Yoshua Bengio, geçtiğimiz hafta CNBC’ye verdiği röportajda, yapay zekanın toplum üzerindeki olası olumsuz etkileri konusunda uyardı ve risklerini azaltmak için daha fazla araştırma ve düzenleme yapılması çağrısında bulundu. Bengio, gelişmiş yapay zeka sistemlerinin inşasının milyarlarca dolara mal olduğunu, önemli bir uzmanlık birikimi gerektirdiğini dolayısıyla… 

Bilgi Teknolojilerinin Dönüştürücü Gücü: Yuval Noah Harari’nin Perspektifinden Bir Bakış

Bilgi teknolojileri, insan toplumlarını derinlemesine şekillendirmiştir ve genellikle hem büyük ilerleme potansiyeli hem de yıkıcı sonuçları olan iki ucu keskin bir bıçak gibi hareket eder. *Sapiens*, *Homo Deus* ve *21. Yüzyıl için 21 Ders* adlı eserleriyle tanınan ünlü tarihçi Yuval Noah Harari, bu dönüşümleri incelemek için etkileyici bir çerçeve sunuyor. Onun perspektifiyle, bu teknolojilerin tarihsel,… 

Ekonomik ve Tarihsel Perspektiflerle İktidar ve Teknoloji

Son birkaç yıldır yapay zeka teknolojisi, küresel düzeyde  en tartışmalı konularından biri haline geldi. Gün geçtikçe daha fazla alanda kullanılmaya başlanan bu teknoloji, insanlık için büyük fırsatlar sunarken, ciddi endişelere de sebep oluyor. Örneğin, yapay zekanın sağlık, finans ve ulaşım gibi sektörlerde verimliliği artırma potansiyeli büyük bir heyecanla karşılanırken, istihdam üzerindeki olumsuz etkileri, yapay zeka… 

“Deepfake” Demokrasi

Dünyada en çok seçmene sahip, en büyük demokratik seçimi Hindistan’da yapılıyor. Seçim kampanyalarında deepfake videolar öne çıkıyor. El Cezire’nin haberine göre, Hindistan’daki siyasi partiler, Nisan ve Mayıs aylarında gerçekleşecek parlamento seçimleri öncesinde yapay zeka tarafından oluşturulan kampanya mesajlarını benimsedi. İktidardaki Bharatiya Janata Partisi’nin (BJP) başkanı Başbakan Narendra Modi,  2020’deki kampanya videolarında yapay zeka kullanımına öncülük etmişti.… 

Yapay Zekanın Seçim Kampanyalarında Kullanımı

Son birkaç on yıl içinde, Yapay Zeka (YZ) teknolojisindeki hızlı gelişmeler, siyasal kampanya stratejilerinde radikal değişikliklere yol açtı. Modern siyaset, artık sadece geleneksel medya ve kamusal etkinliklere dayanmıyor; aynı zamanda veri analizi, algoritmik hedefleme ve dijital stratejileri kapsıyor. Bu dönüşüm, siyasi partilerin ve kampanyaların, seçmenleri etkileme ve destek kazanma yöntemlerinde önemli değişimlere sebep oldu. YZ,… 

Yapay Zeka ile Demokrasinin Geleceği

Yapay zeka (YZ), hayatımızın çeşitli alanlarına nüfuz etmeye devam ettikçe, demokratik süreçleri güçlendirme ve sivil toplumda katılımı teşvik etme potansiyelini anlamamız kolaylaşıyor. Siyasi karar süreçlerine daha fazla vatandaşın katılmasının, toplumdaki demokrasi kültürünü geliştireceği varsayımından hareketle; bu yazıda YZ’nin toplumsal katılımı teşvik etmesine yönelik yolları inceleyecek ve dünyadan örnekler ile YZ’nin demokrasiye nasıl katkılar sağlayabileceğini anlamaya… 

Yapay Zeka Hakkında Mutlaka Seyretmeniz Gereken 5 Belgesel

Yapay zeka, son yıllarda en öne çıkan teknolojilerden biri haline geldi. Ancak bu teknolojinin ardında yatan karmaşık hikayeler, etik tartışmalar ve gelecek vizyonu nedir? Yapay zeka hakkında yapılan belgeseller, bu soruların cevaplarını araştırarak, bu devrimin sadece teknolojik değil, aynı zamanda toplumsal, kültürel ve hatta felsefi boyutlarını da aydınlatıyor. Bu belgeseller, yapay zekanın sadece bir bilgisayar… 

Parti İçinde Platform Siyaseti: Momentum Örneği

Momentum, İngiltere’deki İşçi Partisi’nin sol kanadını destekleyen sivil politik bir harekettir. Momentum’un amacı, politikaya sosyalist bir yaklaşım getirerek ve toplumda katılımı ve demokrasiyi teşvik ederek sosyal adaleti geliştirmek. Momentum, genellikle İşçi Partisi’nin (Labour Party) geleneksel sol kanadını temsil ediyor. Kuruluş: Momentum, Jeremy Corbyn’in İşçi Partisi liderliği için 2015’teki başarılı seçim kampanyasının hemen ardından kuruldu. Corbyn’in… 

Otoriter Rejimlerde İnternet Kapatmaları

Dünya giderek daha çok bağlantılı hale geldikçe, internet bilgi yayma ve demokratik katılım için çok güçlü bir araç haline geldi. Bununla birlikte, otoriter rejimlerde internet bir mücadele alanına dönüştü. Hükümetler internet kapatmalarını seçimleri manipüle etmek ve muhalefeti bastırmak için bir aparat olarak kullanmaya başladı.1 İnternet kapatmaları otoriter rejimlerde demokrasi ve insan hakları üzerinde derin ve… 

Cambridge Analytica Skandalı Nedir?

Kemal Kılıçdaroğlu’nun dün geceki Twitter mesajı ile Cambridge Analytica skandalı Türkiye’de tekrar gündeme geldi. Aslında bunu bekliyordum, çünkü bu önemli seçimde bu tür dezenformasyon ve manipülasyon çalışmalarının önemli rol oynayacağını düşünüyordum.  2018 yılında ortaya çıkan Cambridge Analytica skandalı, milyonlarca Facebook kullanıcısının verilerinin, siyasi reklamcılık ve manipülasyon amaçlı kullanılmasını ifade ediyor. Bu olay, sosyal medyanın yalan… 

Yapay Zeka, Propaganda ve Dezenformasyon

Yapay Zeka (YZ), görevleri otomatikleştirme, verimliliği artırma ve yeni iş fırsatlar sağlama becerisiyle teknoloji dünyasında büyük bir değişimin taşıyıcısı haline geldi. Tüm büyük devletler ve şirketlerin odak noktası son 6 aydır gündemden düşmeyen ChatGPT ve benzeri Üretken Yapay Zeka uygulamaları oldu. YZ’nin yükselişiyle birlikte, propaganda ve dezenformasyon için kullanılma potansiyeli konusunda da artan bir endişe…