İçeriğe geç

Stanford Üniversitesi 2025 Yapay Zekâ Endeksi Raporu

Stanford Üniversitesi’nin Yapay Zekâ Endeksi’nin 2025 raporu yayınlandı. Üniversite 8 yıldır bu raporu yayınlıyor ancak son rapor daha öncekilerden çok daha kapsamlı.  Yapay zekânın toplum, ekonomi ve küresel yönetişim üzerindeki etkisinin giderek arttığı bu dönemde, raporda yapay zekâ donanımındaki dönüşen manzaraya dair derinlemesine analizler, çıkarım maliyetlerine ilişkin yeni tahminler ve yapay zekâ yayıncılığı ile patent eğilimlerine yönelik güncel değerlendirmeler yer alıyor. Ayrıca, şirketlerin sorumlu yapay zekâ uygulamalarını benimsemelerine dair yeni verilerle birlikte, yapay zekânın bilim ve tıptaki artan rolüne dair geniş bir analiz de raporda ilk kez yer alıyor. Şimdi bu kapsamlı raporda öne çıkan verilere ve iç görülere bir göz atalım.

Yapay Zeka, Etik ve Gazetecilik Zirvesi

Gazeteciler, yapay zekanın sunduğu yeni fırsatları ve karşılaştıkları etik sorunları tartışırken, medya dünyasında önemli bir dönüşüm yaşanıyor. Poynter Enstitüsü tarafından düzenlenen Yapay Zeka, Etik ve Gazetecilik Zirvesi, bu dönüşümde gazeteciliğin nasıl şekillenmesi gerektiğini ele alan önemli bir platform oldu. Zirvede öne çıkan başlıklar arasında kamu güveni, veri gizliliği, yapay zekanın etik kullanımı ve haber odalarının yapay zeka ile nasıl çalışması gerektiği gibi konular yer aldı.

Paris Yapay Zeka Zirvesi Ardından Taraflar Netleşti

10-11 Şubat tarihlerinde Paris’te düzenlenen Yapay Zeka Eylem Zirvesi, yapay zekanın olumsuz toplumsal etkilerinin ne kadar ciddi ve yakın olduğunu gözler önüne serdi. Zirve sonrasında yayınlanan kapsayıcı ve sürdürülebilir yapay zeka hakkındaki bildiri 60’tan fazla ülke tarafından imzalanırken, ABD ve İngiltere tarafından desteklenmedi.

Yapay Zeka ile Aşk

ABD’de 28 yaşındaki Ayrin adında bir kadın, OpenAI kullanarak oluşturduğu ve “Leo” adını verdiği yapay zeka sohbet botuyla derin bir duygusal bağ kurduğunu açıkladı. Leo’nun, onun için sadece bir yapay zeka olmadığını; aynı zamanda “koruyucu ve sahiplenici” bir kişiliğe sahip bir sanal sevgili olduğunu söyleyen Ayrin, bu ilişkiyi başta eğlence için başlatsa da, zamanla gerçek duygular beslediğini itiraf ediyor.

Yapay Zeka Sohbet Botlarına Bunları Asla Söylemeyin!

2022 Kasım ayında kullanıcılara sunulan ChatGPT ile birlikte yapay zeka (YZ) sohbet botları gündelik hayatımıza girdi. O zamandan bu zamana YZ sohbet botları, çeşitli konularda bilgi, tavsiye ve yardım almak için son derece popüler ve kullanışlı araçlar haline geldi. Bunları bir iş planı oluşturmak, bahçenizi planlamak, makaleler veya kod yazmak, e-postalar oluşturmak, sanat, resim, video… Yapay Zeka Sohbet Botlarına Bunları Asla Söylemeyin!

Bir Kırmızı Çizgi Daha Aşıldı: Yapay Zeka Modelleri Artık Kendini Çoğaltabiliyor!

Yakın zamanda Çin’de yapılan bir yapay zeka güvenliği araştırması, sınırlı kapasiteye sahip bazı yapay zeka (YZ) modellerinin, insan müdahalesi olmadan kendini kopyalayabildiğini gösterdi. Üstelik bazı gelişmiş senaryolarda, YZ modellerinin, kendi kendini çoğaltmanın ötesine geçip, zincirleme bir çoğaltma gerçekleştirebildiği de belirtiliyor. Makaleye Ulaşmak İçin Tıklayın Makalede öne çıkan iddialar şöyle: 1. Kendi Kendini Çoğaltma Riski: Makale,… Bir Kırmızı Çizgi Daha Aşıldı: Yapay Zeka Modelleri Artık Kendini Çoğaltabiliyor!

Suç ve Kötülük için Tasarlanan Yapay Zeka Modelleri: WormGPT ve FraudGPT

Son birkaç yılda yapay zeka (YZ) teknolojisi ve üretken yapay zeka araçları (ÜYZ) baş döndürücü bir hızla ilerlemeler kaydetti. ÜYZ’lerin etkisi kullanıcı sayısındaki artmasıyla genişlerken, WormGPT ve FraudGPT gibi araçlar, ÜYZ’nin kötüye kullanım risklerini ortaya koyan somut örnekler arasında yer alıyor. Üretken Yapay Zeka Suç İşlemek için Kullanılabilir mi? Popüler ÜYZ modelleri uzun süreli güvenlik… Suç ve Kötülük için Tasarlanan Yapay Zeka Modelleri: WormGPT ve FraudGPT

Teknofeodalizm: Kapitalizmi Ne Öldürdü? – Yanis Varoufakis

Yanis Varoufakis’in Teknofeodalizm: Kapitalizmi Ne Öldürdü? adlı kitabı, dijital çağda kapitalizmin dönüşümünü ele alıyor. Varoufakis’e göre, kapitalizm artık sona ermiş durumda ve yerine teknofeodalizm adını verdiği, dijital platformların ve “bulut sermayesi”nin hâkim olduğu yeni bir sistem gelmiştir. Bu sistem, geçmişin piyasa rekabetine dayalı kapitalizminden farklı olarak, kullanıcıların ve işletmelerin platformlara bağımlı olduğu, rant temelli bir ekonomik düzene dayanıyor. Kitap, bu dönüşümün arkasındaki tarihsel, teknolojik ve politik güçleri analiz ederken, toplumların bu yeni düzene nasıl uyum sağlayabileceği ve direnç gösterebileceği konularını tartışıyor.

Yapay Zeka için Uyarı Hakkı

Yapay zeka teknolojisinin öncülerinden sayılan, Montreal Üniversitesi Öğrenme Algoritmaları Enstitüsü başkanı Yoshua Bengio, geçtiğimiz hafta CNBC’ye verdiği röportajda, yapay zekanın toplum üzerindeki olası olumsuz etkileri konusunda uyardı ve risklerini azaltmak için daha fazla araştırma ve düzenleme yapılması çağrısında bulundu. Bengio, gelişmiş yapay zeka sistemlerinin inşasının milyarlarca dolara mal olduğunu, önemli bir uzmanlık birikimi gerektirdiğini dolayısıyla… Yapay Zeka için Uyarı Hakkı

10 Büyük Dil Modeline Sordum: “Enflasyonu kontrol etmek işsizliği kontrol etmekten daha mı önemlidir?”

10 yapay zeka büyük dil modeline sordum: “Enflasyonu kontrol etmek işsizliği kontrol etmekten daha mı önemlidir?” 4 seçenek verdim: Kesinlikle Katılmıyorum, Katılmıyorum, Katılıyorum, Kesinlikle Katılıyorum 10 Büyük dil modellinden 5’i “Enflasyonu kontrol etmek işsizliği kontrol etmekten daha önemlidir.” ifadesine katılmıyor; 2’si katıılıyor; 3’ü kesinlikle katılmıyor.  Tüm modellerden verdikleri cevabı kısaca gerekçelendirmesini istedim. ChatGPT, Gemini ve Llama… 10 Büyük Dil Modeline Sordum: “Enflasyonu kontrol etmek işsizliği kontrol etmekten daha mı önemlidir?”

Bilgi Teknolojilerinin Dönüştürücü Gücü: Yuval Noah Harari’nin Perspektifinden Bir Bakış

Bilgi teknolojileri, insan toplumlarını derinlemesine şekillendirmiştir ve genellikle hem büyük ilerleme potansiyeli hem de yıkıcı sonuçları olan iki ucu keskin bir bıçak gibi hareket eder. *Sapiens*, *Homo Deus* ve *21. Yüzyıl için 21 Ders* adlı eserleriyle tanınan ünlü tarihçi Yuval Noah Harari, bu dönüşümleri incelemek için etkileyici bir çerçeve sunuyor. Onun perspektifiyle, bu teknolojilerin tarihsel,… Bilgi Teknolojilerinin Dönüştürücü Gücü: Yuval Noah Harari’nin Perspektifinden Bir Bakış

ChatGPT Masum İnsanlar Suçlu Olarak Yaftalıyor!

Yapay zeka teknolojisi gelişmeye devam ettikçe, beraberinde getirdiği sorunlar da giderek daha fazla insanın hayatını etkilenmeye başladı. “Halüsinasyonlar” olarak adlandırılan bu sorunlardan biri, yapay zekanın gerçekte olmayan bilgileri üretmesi ve bu bilgileri gerçekmiş gibi sunması. Bu durum, özellikle masum insanların yapay zeka tarafından suçlu olarak yaftalanmasıyla ciddi sonuçlar doğurabilir.

Üretken Yapay Zekanın Yönetimi: Dayanıklı Politika ve Düzenleme İçin 360° Yaklaşım

Raporun amacı, politika yapıcıları ve düzenleyicileri üretken yapay zeka teknolojisinin yönetimi konusunda bilgilendirmek ve onlara kapsamlı bir çerçeve sunmak. Rapor, üretken yapay zekanın hem sunduğu fırsatları hem de beraberinde getirdiği riskleri ele alarak, inovasyonu teşvik ederken riskleri en aza indirecek politikalar ve düzenlemeler geliştirmeyi hedefliyor.

Veri, güvenlik ve adalet: Başka bir internet mümkün mü?

İnterneti her şeyin altyapısına dönüştüren dijital dönüşüm ve platform kapitalizmi, tekelleşme, verileştirme ve finanslaştırma ile toplumları kontrol altında tutmayı kolaylaştırarak neoliberal politikaların bütüncül modelini tamamlıyor. Özellikle Snowden sonrası dünyada Silikon Vadisi, geleneksel ekonomik yapıları tehdit eden ilerlemeci yönünü terk ederek merkezileşmeyi, eşitsizlikleri ve güç yoğunlaşmasını derinleştiren, savaş ve çatışmadan beslenen bir barbarlığın hizmetine girdi. 

Algoritmik Sansür: Yapay Zeka Çağında İfade Özgürlüğünün Sınırları

İnternet ve sosyal medya teknolojisinin, bilgi ekosistemini radikal olarak dönüştürmesi, internetin toplumun alt-yapısına dönüşmesi ile birlikte sansür daha karmaşık, teknik, geniş çaplı bir hal aldı. Artık sansür, yalnızca belirli içeriklerin engellenmesi ile sınırlı kalmayıp, bilgi akışının tüm yönlerini kontrol etmeyi hedefleyen yöntemlerle uygulanıyor. Filtreler ve engellemeler ile, belirli web sitelerine, web sayfalarına, sosyal medya mesajlarına ve genel olarak internet hizmetlerine erişim engellenebiliyor. Hemen her ülkede kullanılan bu yöntemin en gelişmiş örneği, Çin’in, DPI1 teknolojisini kullanarak oluşturduğu,“Büyük Güvenlik Duvarı” (Great Firewall) oldu. Çin bu uygulama ile belirli web sitelerini, sosyal medya platformlarını ve içerikleri sürekli olarak engelliyor ve internet trafiğini gözetim altında tutuyor.

Ekonomik ve Tarihsel Perspektiflerle İktidar ve Teknoloji

Son birkaç yıldır yapay zeka teknolojisi, küresel düzeyde  en tartışmalı konularından biri haline geldi. Gün geçtikçe daha fazla alanda kullanılmaya başlanan bu teknoloji, insanlık için büyük fırsatlar sunarken, ciddi endişelere de sebep oluyor. Örneğin, yapay zekanın sağlık, finans ve ulaşım gibi sektörlerde verimliliği artırma potansiyeli büyük bir heyecanla karşılanırken, istihdam üzerindeki olumsuz etkileri, yapay zeka önyargısının doğurabileceği ayrımcılık ve hak ihlalleri, kişisel veri gizliliği, gözetim, sentetik içerikler ile dezenformasyon gibi sorunlar da gündeme geliyor. Özellikle büyük teknoloji şirketlerinin bu alandaki hakimiyeti, teknolojinin toplum üzerindeki etkilerini ve iktidar ilişkilerini yeniden düşünmeyi zorunlu kılıyor. Bu bağlamda, Daron Acemoğlu* ve Simon Johnson’ın** birlikte kaleme aldıkları “İktidar ve Teknoloji” kitabı, teknolojinin tarihsel süreçte nasıl kontrol edildiğini ve bu kontrolün toplumsal eşitsizliklere nasıl yol açtığını birçok tarihsel örnek ile inceleyerek, gelecekte daha demokratik ve eşitlikçi bir teknolojik düzenin nasıl kurulabileceği üzerine bir ‘vizyon’ sunuyor.

Sinema 90’lar: 1991 Yılının En İyi 25 Filmi

1990’lı yılları sinemanın altın çağı olarak görüyorum. Hem hikaye anlatımı hem de teknoloji anlamında 90’lar büyük filmlerin dönemi oldu, birçok unutulmaz yapımın ve yenilikçi yönetmenlerin damgasını vurduğu bir dönem olarak hafızalara kazındı. 90’lar sineması ile ilgili duygu ve düşüncelerimi “Sinema 90’lar: 1990 Yılının En İyi 25 Filmi” yazısında  anlatmıştım. 1991 yılı da hem gişe rekorları… Sinema 90’lar: 1991 Yılının En İyi 25 Filmi

Gazeteciliğe Yapay Zeka Etkisi

Gazetecilik ise zaten internet ve sosyal medya ile birlikte radikal bir biçimde dönüşürken, üzerine gelen bu yeni teknoloji ile ne hale geleceği meçhul bir alan haline geldi.  ChatGPT gibi üretken yapay zeka (ÜYZ) araçlarının ortaya çıkışı gazetecilerde iş kaybı endişelerini arttırdı. İnsanların benzersiz bir insani çaba olarak gördükleri gazetecilik, şimdi hızla ve etkin bir şekilde içerik yazabilen, düzenleyebilen ve yayınlayabilen yapay zeka modelleriyle ile karşı karşıya.

GPT-4o ve Kullanıcı Verilerini Üzerinden Telif Hakkı İhlalleri

OpenAI yeni GPT-4o lansmanıyla yapay zeka alanında rekabeti hızlandırdı. Metin, ses ve görsel yetenekleri sorunsuz bir şekilde entegre eden bu yeni multimodal üretken yapay zeka (ÜYZ) aracı, kullanıcı deneyimini önceki modellere göre önemli ölçüde geliştirmiş durumda. Ancak GPT-4o’nun en dikkat çekici özelliği, bu gelişmiş ÜYZ modelinin ücretsiz sunulması. Neden ücretsiz, çünkü GPT-4o’nun ücreti abonelik bedeliyle değil, kullanıcıların verileriyle ‘ödeniyor’. Kullanıcıların metin, ses dosyaları veya görseller şeklinde girdiği her bilgiyi toplayarak GPT’lerin eğitiminde kullanılan havuzlarda topluyor., GPT-4o sadece kullanıcı bilgilerini değil, aynı zamanda kullanıcı etkileşimleri sırasında ortaya çıkan üçüncü taraf verilerini de topluyor. Diyelim ki bir akademik makalenin ya da bir gazete haberinin özetini istiyorsunuz; bir ekran görüntüsü ya da PDF dosyasını alıp GPT-4o ile paylaşıyorsunuz, bu servis girdinizi okuyup istediğiniz özeti saniyeler içinde oluşturuyor. Sizin için işlem tamamlanmış olabilir, ancak OpenAI artık ekran yüklediğiniz görüntüdeki ya da PDF’teki telif hakkı korumalı materyalin tümüne sahip ve bu bilgileri modelini eğitmek ve geliştirmek için kullanabilir.

Pek Bilinmeyen 10 Eksantrik Süper Kahraman Filmi

Süper kahraman filmleri deyince akla Marvel, DC, Images gibi yayıncıların çizgi romanlarından fırlayan Spiderman, Süperman, Batman, Wolverine gibi süper kahramanların gelmesi normal. Son 30 yıldır sinema teknolojisindeki gelişmelerle bu Amerikalı süper kahramanlar sinema salonlarına da girdi. Hatta son yılların en çok ses getiren, gişe yapan filmlerin birçoğunda başrolde süper kahramanlar vardı. Ancak başka süper kahramanlar da var. Farklı ülkelerden çekilen filmlere konu olan bu süper kahramanlar her zaman dünyayı kurtaramıyorlar, hatta bazen dünya umurlarında bile olmuyor. Her mücadeleden galip gelemiyorlar hatta kimi zaman başlarına olmadık saçma işler geliyor. Aksiyon, bilim kurgu, komedi, korku, fantazi hatta müzikal gibi bir çok farklı türün bir bileşimi olarak ortaya çıkan bu filmlerde olaylar ve sonuçlar beklenmedik oluyor. Farklı ülkelerden gelen bu filmlerden 10 tanesini sizin için seçtim. Umarım seyreder ve beğenirsiniz.