Yapay zeka teknolojisi gelişmeye devam ettikçe, beraberinde getirdiği sorunlar da giderek daha fazla insanın hayatını etkilenmeye başladı. “Halüsinasyonlar” olarak adlandırılan bu sorunlardan biri, yapay zekanın gerçekte olmayan bilgileri üretmesi ve bu bilgileri gerçekmiş gibi sunması. Bu durum, özellikle masum insanların yapay zeka tarafından suçlu olarak yaftalanmasıyla ciddi sonuçlar doğurabilir.
Raporun amacı, politika yapıcıları ve düzenleyicileri üretken yapay zeka teknolojisinin yönetimi konusunda bilgilendirmek ve onlara kapsamlı bir çerçeve sunmak. Rapor, üretken yapay zekanın hem sunduğu fırsatları hem de beraberinde getirdiği riskleri ele alarak, inovasyonu teşvik ederken riskleri en aza indirecek politikalar ve düzenlemeler geliştirmeyi hedefliyor.
İnterneti her şeyin altyapısına dönüştüren dijital dönüşüm ve platform kapitalizmi, tekelleşme, verileştirme ve finanslaştırma ile toplumları kontrol altında tutmayı kolaylaştırarak neoliberal politikaların bütüncül modelini tamamlıyor. Özellikle Snowden sonrası dünyada Silikon Vadisi, geleneksel ekonomik yapıları tehdit eden ilerlemeci yönünü terk ederek merkezileşmeyi, eşitsizlikleri ve güç yoğunlaşmasını derinleştiren, savaş ve çatışmadan beslenen bir barbarlığın hizmetine girdi.
İnternet ve sosyal medya teknolojisinin, bilgi ekosistemini radikal olarak dönüştürmesi, internetin toplumun alt-yapısına dönüşmesi ile birlikte sansür daha karmaşık, teknik, geniş çaplı bir hal aldı. Artık sansür, yalnızca belirli içeriklerin engellenmesi ile sınırlı kalmayıp, bilgi akışının tüm yönlerini kontrol etmeyi hedefleyen yöntemlerle uygulanıyor. Filtreler ve engellemeler ile, belirli web sitelerine, web sayfalarına, sosyal medya mesajlarına ve genel olarak internet hizmetlerine erişim engellenebiliyor. Hemen her ülkede kullanılan bu yöntemin en gelişmiş örneği, Çin’in, DPI1 teknolojisini kullanarak oluşturduğu,“Büyük Güvenlik Duvarı” (Great Firewall) oldu. Çin bu uygulama ile belirli web sitelerini, sosyal medya platformlarını ve içerikleri sürekli olarak engelliyor ve internet trafiğini gözetim altında tutuyor.
Son birkaç yıldır yapay zeka teknolojisi, küresel düzeyde en tartışmalı konularından biri haline geldi. Gün geçtikçe daha fazla alanda kullanılmaya başlanan bu teknoloji, insanlık için büyük fırsatlar sunarken, ciddi endişelere de sebep oluyor. Örneğin, yapay zekanın sağlık, finans ve ulaşım gibi sektörlerde verimliliği artırma potansiyeli büyük bir heyecanla karşılanırken, istihdam üzerindeki olumsuz etkileri, yapay zeka önyargısının doğurabileceği ayrımcılık ve hak ihlalleri, kişisel veri gizliliği, gözetim, sentetik içerikler ile dezenformasyon gibi sorunlar da gündeme geliyor. Özellikle büyük teknoloji şirketlerinin bu alandaki hakimiyeti, teknolojinin toplum üzerindeki etkilerini ve iktidar ilişkilerini yeniden düşünmeyi zorunlu kılıyor. Bu bağlamda, Daron Acemoğlu* ve Simon Johnson’ın** birlikte kaleme aldıkları “İktidar ve Teknoloji” kitabı, teknolojinin tarihsel süreçte nasıl kontrol edildiğini ve bu kontrolün toplumsal eşitsizliklere nasıl yol açtığını birçok tarihsel örnek ile inceleyerek, gelecekte daha demokratik ve eşitlikçi bir teknolojik düzenin nasıl kurulabileceği üzerine bir ‘vizyon’ sunuyor.
Gazetecilik ise zaten internet ve sosyal medya ile birlikte radikal bir biçimde dönüşürken, üzerine gelen bu yeni teknoloji ile ne hale geleceği meçhul bir alan haline geldi. ChatGPT gibi üretken yapay zeka (ÜYZ) araçlarının ortaya çıkışı gazetecilerde iş kaybı endişelerini arttırdı. İnsanların benzersiz bir insani çaba olarak gördükleri gazetecilik, şimdi hızla ve etkin bir şekilde içerik yazabilen, düzenleyebilen ve yayınlayabilen yapay zeka modelleriyle ile karşı karşıya.
OpenAI yeni GPT-4o lansmanıyla yapay zeka alanında rekabeti hızlandırdı. Metin, ses ve görsel yetenekleri sorunsuz bir şekilde entegre eden bu yeni multimodal üretken yapay zeka (ÜYZ) aracı, kullanıcı deneyimini önceki modellere göre önemli ölçüde geliştirmiş durumda. Ancak GPT-4o’nun en dikkat çekici özelliği, bu gelişmiş ÜYZ modelinin ücretsiz sunulması. Neden ücretsiz, çünkü GPT-4o’nun ücreti abonelik bedeliyle değil, kullanıcıların verileriyle ‘ödeniyor’. Kullanıcıların metin, ses dosyaları veya görseller şeklinde girdiği her bilgiyi toplayarak GPT’lerin eğitiminde kullanılan havuzlarda topluyor., GPT-4o sadece kullanıcı bilgilerini değil, aynı zamanda kullanıcı etkileşimleri sırasında ortaya çıkan üçüncü taraf verilerini de topluyor. Diyelim ki bir akademik makalenin ya da bir gazete haberinin özetini istiyorsunuz; bir ekran görüntüsü ya da PDF dosyasını alıp GPT-4o ile paylaşıyorsunuz, bu servis girdinizi okuyup istediğiniz özeti saniyeler içinde oluşturuyor. Sizin için işlem tamamlanmış olabilir, ancak OpenAI artık ekran yüklediğiniz görüntüdeki ya da PDF’teki telif hakkı korumalı materyalin tümüne sahip ve bu bilgileri modelini eğitmek ve geliştirmek için kullanabilir.
Yapay zeka (YZ), insan ve makine arasındaki sınırları yeniden tanımlama potansiyeliyle, hikaye anlatıcıları için her zaman ilham verici bir malzeme oldu. Bilim bu alanda ilerlerken, bilim kurgu yazarları ve film yapımcıları da bu gelişmeleri yakından takip ediyor ve YZ’nin olasılıklarını ve tehlikelerini topluma yansıtan hikayeler anlatıyorlar. Hollywood’un hayal gücüyle yarattığı dünyalar her zaman bilimsel gerçeklerle örtüşmese de, bazı filmler YZ’nin gelişimine ve geleceğine dair önemli ipuçları ve olası senaryolar sunuyor.
2023 yılında Netflix’te yayınlanan, Japon yapımı “Pluto”, animasyon, dram, polisiye ve gizem türlerini ustaca harmanlayan bir mini dizi. Osamu Tezuka’nın ikonik “Astro Boy” eserindeki, “The Greatest Robot on Earth” hikayesinin, Naoki Urasawa tarafından 20 yıl önce yeniden yorumlanan bir versiyonundan uyarlanmış. Yönetmenliğini Toshio Kawaguchi’nin üstlendiği, bu mini dizinin sinematografisi Mitsuhiro Satô, müzikleri ise Yugo Kanno… Pluto: Robotlar da Ağlar
Son birkaç on yıl içinde, Yapay Zeka (YZ) teknolojisindeki hızlı gelişmeler, siyasal kampanya stratejilerinde radikal değişikliklere yol açtı. Modern siyaset, artık sadece geleneksel medya ve kamusal etkinliklere dayanmıyor; aynı zamanda veri analizi, algoritmik hedefleme ve dijital stratejileri kapsıyor. Bu dönüşüm, siyasi partilerin ve kampanyaların, seçmenleri etkileme ve destek kazanma yöntemlerinde önemli değişimlere sebep oldu. YZ,… Yapay Zekanın Seçim Kampanyalarında Kullanımı
2002 yapımı bilim kurgu filmi Azınlık Raporu’nda, (Minority Report) PRE-CRIME birimi “kahinler” (oracles) kavramı, cinayet suçlarını gerçekleşmeden önce tahmin edebilen ve önleyebilen ileri teknolojileri ifade eder. Geleceği tasavvur etmek için “precogs” adı verilen önsezilileri aşırı güçlü üç kardeşi kullanan bu bu mistik teknoloji suç faaliyetlerini tahmin etme ve bunlara müdahale etme biçiminin kurgusal bir temsilidir.… Yapay Zeka Algoritmaları Azınlık Raporu’nun Kahinleri mi Oldu?
Yapay zeka (YZ) teknolojilerinin hızlı gelişimi, işgücü piyasası ve işin geleceği üzerindeki potansiyel etkileri nedeniyle endişelere yol açmakta. YZ, şüphesiz topluma sayısız fayda sağlayabilirken, potansiyel olumsuz sonuçları değerlendirmek ve hafifletmek de kamunun ve sivil toplumun görevleri arasında. Bu yazıda, YZ’nin iş ve istihdamın geleceği üzerinde nasıl bir etkisi olabileceğini inceleyecek ve toplumun yararına olanaklar sağlarken… Yapay Zekanın İş ve İstihdamın Geleceği Üzerine Olumsuz Sonuçları Hafifletmek İçin Stratejiler
Yapay zeka (YZ), hayatımızın çeşitli alanlarına nüfuz etmeye devam ettikçe, demokratik süreçleri güçlendirme ve sivil toplumda katılımı teşvik etme potansiyelini anlamamız kolaylaşıyor. Siyasi karar süreçlerine daha fazla vatandaşın katılmasının, toplumdaki demokrasi kültürünü geliştireceği varsayımından hareketle; bu yazıda YZ’nin toplumsal katılımı teşvik etmesine yönelik yolları inceleyecek ve dünyadan örnekler ile YZ’nin demokrasiye nasıl katkılar sağlayabileceğini anlamaya… Yapay Zeka ile Demokrasinin Geleceği
Sağlıktan eğitime, iklim krizinden sosyal adalete kadar yapay zeka (YZ) dünyadaki en acil sorunları ele almak adına güçlü bir araç olarak görülüyor. Ancak bu teknolojilerin herkes için faydalı olmasını sağlamak için, dijital eşitsizlikleri (dijital bölünme ya da dijital uçurum) ele alma ve YZ’yi dezavantajlı topluluklar için erişilebilir hale getirme yönünde adımlar atılması gerekiyor. Bu yazıda,… Sosyal Fayda İçin Yapay Zeka
Yapay zeka (YZ) kamu güvenliği ve güvenlik gibi çeşitli sektörlerde devrim yaratabilecek güçlü bir araç olarak ortaya çıktı. Çünkü YZ destekli gözetim ve izleme sistemleri, etkili, doğru ve gerçek zamanlı veri analizi sağlayarak kamu güvenliğini artırma potansiyeline sahip. Ancak bu sistemlerin kullanımı, kamu güvenliği ile medeni haklar arasındaki denge konusunda yoğun bir tartışmayı da beraberinde… Yapay Zeka Destekli Gözetim ve İzleme
Giriş Birçok sektörde ve çalışma alanında olduğu gibi sivil toplumda da yapay zeka (YZ) teknolojisi, sivil toplum örgütlerinin (STÖ) hizmetlerini ve savunuculuk kapasitelerini iyileştirmek için güçlü bir araç haline geldi. YZ, STÖ’lerın hizmetlerini belirlemelerine ve ihtiyaç sahiplerine daha etkili bir şekilde ulaşmalarına yardımcı olurken; STÖ’lerinin topladıkları verileri analiz etmesi, kamuoyunu ve politika yapıcıları etkilemesi ve… Yapay Zeka Sivil Toplumun Hizmet ve Savunuculuk Kapasitesini Nasıl Artırır?
Yapay Zeka (YZ) teknolojilerinin yaygınlaşması, günlük yaşamlarımızı ve profesyonel ortamlarımızı önemli ölçüde dönüştürüyor. Yapay zeka artık geleceğe yönelik bir kavram olmaktan çıkarak, bir büyüme ve geçiş döneminin katalizörü olarak giderek daha etkili bir araç, verimliliği sağlayan bir süper asistan olarak görülüyor. Metin, görsel, ses ve video gibi içerikler hazırlayabilen, iş içerikleri ve hesaplamalarını müthiş bir… Yapay Zeka İş Hayatını Dönüştürürken İşletmeler Nasıl Hazırlanabilir?
Yapay zeka, son yıllarda en öne çıkan teknolojilerden biri haline geldi. Ancak bu teknolojinin ardında yatan karmaşık hikayeler, etik tartışmalar ve gelecek vizyonu nedir? Yapay zeka hakkında yapılan belgeseller, bu soruların cevaplarını araştırarak, bu devrimin sadece teknolojik değil, aynı zamanda toplumsal, kültürel ve hatta felsefi boyutlarını da aydınlatıyor. Bu belgeseller, yapay zekanın sadece bir bilgisayar… Yapay Zeka Hakkında Mutlaka Seyretmeniz Gereken 5 Belgesel
Üretken yapay zeka uygulamalarının belirli kurallara göre çalıştığı malum. Ancak bu kurallar açık ve kamuoyu ile paylaşılmış değil. Yani her sorunuza cevap almanız mümkün olmuyor ya da sorunuza vereceği yanıtı “hesaplarken” hangi kıstaslara göre davrandığını tam olarak bilemiyoruz. Stanford Üniversitesi öğrencisi Kevin Liu, sorguları yanıtlarken Bing AI’nın davranışını yöneten kuralları tesadüfen ortaya çıkarmış. Kevin Liu,… Bing AI’ın Gizli Kuralları İfşa Oldu
Dijital dönüşüm çağında teknolojinin yıkıcı gücünden etkilenmeyen bir sektör kalmadı. Yeni teknolojilere hızla adapte olabilen eğlence sektörü de bir istisna değil. Bugün eğlence sektörünü şekillendiren en önemli teknolojik gelişmelerden biri Yapay Zeka (YZ). YZ’nin eğlence sektöründeki etkisini, içerik oluşturmadan, içerik dağıtımına ve tüketim alışkanlıklarına kadar her aşamada görülebiliyor. YZ destekli platformlar izleyicilerin içeriklerle ilişkisini değiştirirken,… Yapay Zeka Eğlence Sektörünü Nasıl Dönüştürüyor?