Sahte haber, haber gibi görünen, uydurma bilgilere dayalı viral, yani çok fazla kullanıcı tarafından paylaşılan içerikler olarak tanımlanır. Bir sahte haber bütünüyle yalan, eksik ya da yanlış bilgiden oluşabildiği gibi, gerçek bir bilginin eksik ya da taraflı olarak da sunulması da olabilir. Kamuoyunu yanlış yönlendirme çabaları ile sahte haber arasındaki ilişki gazeteciliğin ilk dönemlerine dek…
Video, özellikle haber videosu üretmek için en uygun çevrimiçi video kurgu araçlarından biri Lumen5’dır. Lumen5, temel olarak bir metni videoya dönüştürmek için tasarlanmıştır. Bu anlamda özellikle gazeteciler için oldukça uygun formatlarda videolar üretilebilir. Lumen5’ın eksi yönleri, Türkçe bir arayüze sahip olmaması ve Türkçe metinlerle çalışırken düzeltme yapma durumunda kalınmasıdır. Lumen5 ile üreteceğiniz metnin ve görselin…
We Are Social ve Hootsuite’in her yıl birlikte yayınladıkları ve global internet kullanımına yönelik önemli veriler sunan Digital 2021 raporu yayınlandı. Bu raporda ülke bazlı verilere yoğunlaşmak yerine platform bazlı verilere odaklanılmış. (Birkaç ay içinde ülke verilerinin de yayınlanacağını düşünüyorum.) Yaklaşık 300 slayttan oluşan rapordaki kapsamlı verilerden bazılarına göz atalım: İnternet kullanımı verilerine baktığımızda, 16-64…
Geçtiğimiz hafta WhatsApp, kullanıcıları yeni gizlilik politikasında yapılan değişiklikler hakkında bilgilendirdi. Buna göre 8 Şubat 2021’de yürürlüğe girecek yeni hizmet şartları ve gizlilik politikasını kabul etmeyen kullanıcılar uygulamaya erişimlerini kaybedecekler. Hizmet şartları ve gizlilik politikasındaki en önemli değişiklik, WhatsApp tarafından toplanan kullanıcı verilerinin diğer Facebook şirketleriyle paylaşılabilecek olması. WhatsApp’ta ne değişti? Peki bu veriler neler?…
Dün İngiltere’de görülen davada Julian Assange‘ın ABD’ye iade talebi reddedildi. Eğer iade kararı çıksaydı, bu dünya çapında araştırmacı gazeteciliğe vurulmuş büyük bir darbe olacak; gazetecilerin haber toplama süreci suç sayılabilecek ve ifade özgürlüğü üzerinde caydırıcı bir etki yaratacaktı. Örnek teşkil edilecek bu karar, insan hakları ihlallerini ifşa eden gazeteciler ve ihbarcıların, nerede olurlarsa olsunlar, “ulusal…
Deep fake (derin sahte) teknolojilerin makine öğretnimi ( ya da yapay zeka) algoritmaları kullanarak görüntü ve sesin gerçekliğe en yakın şekilde manipüle edilmesidir. Deep Fake teknolojisi nedir? Yapay Zeka ile ilişkisi ne? 2016 yılı toplumda yapay zeka olarak bilinen makine öğrenimi ya da derin öğrenme teknolojilerinde önemli bir eşiğin geçildiği bir yıl oldu. İnsanın öğrenme…
Toplu e-posta (Mailing) web sitenizden e-posta göndermek için izinli olarak topladığınız e-posta adreslerine haber sitenizdeki haberlerden özetleri ya da tamamen e-posta için özel içerikleri bir tasarım içinde göndermenizdir. Toplu e-posta standart bir e-posta adresinden gönderilmemeli, bunun için toplu e-posta gönderme araçları kullanılmalıdır. Düzenli olarak gönderilen toplu e-postalara e-bülten adı verilir. Türkiye’de habercilikte e-bülten gönderimi çok…
2006 yılında ABD’de sürdürülen bir federal soruşturmada, The New York Times muhabiri Judith Miller kaynaklarını açıklamayı reddettiği için 85 gün hapis cezasına çarptırıldı. Haber kaynaklarının kendilerinin açıklama yapmasının ardından serbest bırakıldı. Ancak olay büyük bir toplumsal tartışmaya dönüştü ve gazetecilerin kaynaklarını açıklama zorunda bırakılmaması için yeni bir kanun tasarısı hazırlanmaya başlandı. O güne kadar ABD’de…
Gazeteciliğin temel becerilerinden birisi metin yazmaktır. Gazetecilik eğitimlerinde öğretilen, haberin yayımlanacağı farklı mecralara göre uygulanan beş yazım tekniğinden bahsedilebilir. Bunlar; ters piramit, düz piramit, dörtgen, konuşma dili ve serbest yazım yöntemleridir. Bunlar yöntemlerin en eskilerinden olan ve bugün de yaygın kullanılan ters piramit yöntemi internet haberciliği için de oldukça uygun bir yapı sunar. Ters piramit…
Ya da tarih geriye sarar mı? Merak ediyorum tarihte hiçbir lider elektriği kapatmayı, telefonu veya televizyonu kaldırmayı istemiş midir? İstese bile buna gücü yeter miydi? Böyle bir karar bir lider ve bir siyasi akım için akışa karşı kürek çekmeye benzemez mi? Akışa karşı kürek çeken siyasetçilerin geleceği nasıl olur? Yoksa başarılı liderler, ilerlemenin rüzgarını arkasına…
Katılım, sosyal ekonominin belirleyici özelliklerinden biri. İster demokratik mülkiyet, ister yerel hesap verebilirlik , isterse dezavantajlı bireylerin istihdamına odaklı iş modelleri olsun, sosyal girişimler yalnızca tüketicilerle değil; faydalanıcıları, destekçileri, gönüllüleri ve savunucularıyla da topluluk odaklı sürekli bir iletişim içinde olmaları gerekiyor. Bu yönleriyle kar odaklı ticari faaliyetlere bir alternatif sunuyorlar. Topluluk odaklı bir iletişimin en…
Propaganda posterleri 20. yüzyılın en etkin siyasal iletişim araçlarından biriydi. Özellikle 2. Dünya Savaşı’ndan 1980’lerin sonuna kadar (Soğuk Savaş Dönemi) posterlerin insanların davranış ve düşüncelerini etkilemekte büyük etkisi oldu. Bugün ise posterler daha çok bir sanat nesnesi muamelesi görüyor. Siyasal ve sosyal konulardaki çeşitli propaganda poster tasarımlar kamusal alanlardan çok sanat galerilerinde yer buluyor. Los…
Koronavirüs salgının ABD’de yaygınlaştığı ilk haftalarında Dünyanın en büyük akademik veritabanı olan JSTOR’un normalde ücretli üyelik gerektiren akademik makalelerine erişimi herkese ücretsiz açtığı haberi geldi. Pandemi sırasında birçok ücretli içeriğin erişime açılması artık alışıldık bir hal alsa da bu haberin simgesel bir önemi var. Çünkü JSTORmakalelerine herkesin ücretsiz erişimi meselesi internet teknolojisinin dahilerinden biri sayılan Aaron Swartz’ı intihara…
Koronovirüs salgınının yayılmasını durdurmak için en etkili yöntemin sosyal mesafe olduğu artık aşikar. İzolasyon tedbirlerini gevşeten ülkelerde virüsün tekrar yayılmaya başlaması, aşı gibi kalıcı bir çözüm üretilene kadar sosyal izolasyonun çeşitli derecelerde daha uzun süre devam edeceğini gösteriyor. Hatta bazı bilim adamları aşı bulunduktan sonra bile hiçbir şeyin eskisi gibi olmayacağını, toplumsal hijyen ve sosyal…
Koronovirüs Pandemisi ile milyonlarca insan bir Zoom evreni içinde yaşamaya başladı. Pandemi öncesine nazaran çok daha fazla insan uzaktan eğitim ve uzaktan çalışmayı deneyimliyor ve birçok insan salgın sırasında edinilen tecrübelerin iş, eğitim ve sosyal alışkanlıklarını değiştireceğinde hemfikir. Ancak salgından etkilenen sadece iş ve eğitim hayatı değil. Siyasal düzen de pandemiyle birlikte büyük bir kesintiye…
Bilim kurgu denince genellikle akla dev binalar arasında dolaşan uçan otomobiller, yıkıcı silahlar, dev uzay gemileri, oradan oraya ışınlanan insanlar, zaman makineleri gelir. Tabi eğer medeniyetin sona erdiği bir distopyadan bahsetmiyorsak. Ay Polisi ise bunlardan hiçbiri değil. Hatta bir gelecek ütopyası ile distopyasının tam ortasında bir yerde durduğu bile söylenebilir. Şaşırtıcı derecede sade, durgun hatta…
Sosyal medyanın birey ve toplum üzerindeki etkileri üzerine çok şey yazılıp çiziliyor. Ancak yazılanların çok azı bu yeni medya tüketim tarzının birey psikolojisi üzerine ‘farklı’ etkilerine odaklanmış durumda. Sosyal medyayı bir kitle iletişim aracı olarak değerlendiren, dolayısıyla toplumsal algının nasıl oluştuğuna odaklanan geleneksel sayılabilecek yaklaşımların ötesinde, bireyin medya tüketimindeki psikolojik dalgalanmalarına odaklanmak önemli olabilir. Geleneksel…
Koronavirüs salgını dünya çapında yayılmaya devam ettikçe giderek daha fazla insan sosyal izolasyon için evlere kapanıyor. Evlerde, eğitim, iş hayatı, alışveriş ve eğlencenin temel mecrası ise TV ve internet. Salgınla birlikte internet kullanımı inanılmaz arttı ve bu da tüm tüketim alışkanlıklarını değiştiriyor. Türkiye’de de online alışveriş trendlerindeki değişimle ilgili veriler ortaya çıkmaya başladı. Bununla birlikte…
Söz konusu depremler, kasırgalar, salgın hastalıklar, taşkınlar ve askeri çatışmalar gibi felaketler olduğunda akla ilk gelen, bu olağanüstü durumların bireyler ve toplumlar üzerindeki yıkıcı psikolojik etkisi oluyor. Örgütsüzleşme, bencillik, saldırganlık, yağmacılık ve diğer antisosyal davranış biçimleri. Bununla birlikte tarihteki bazı örnekler, felaketlerin toplumlar üzerinde çok ‘olumlu’ etkileri olduğunu da gösteriyor. Charles Fritz, 1961’de yazdığı Afet…
Video internette açık ara en çok tüketilen dijital içerik. En çok kullanılan ikinci arama motoru olan 2 milyar kullanıcıya sahip YouTube’da her gün 500 milyondan fazla kişinin 5 milyardan fazla video izliyor olması bile internette videonun ne kadar önemli bir içerik olduğunu anlamamıza için yeterli. Masaüstü, dizüstü bilgisayarlarda, tabletlerde, akıllı telefonlarda her yerde, her zaman…